LUDWIG FEUERBACH

Ο Λούντβιχ Αντρέας Φόιερμπαχ (Φόυερμπαχ) (Ludwig Andreas Feuerbach) (Λάντσχουτ, 28 Ιουλίου 1804 - Ρέχενμπεργκ, 13 Σεπτεμβρίου 1872) ήταν Γερμανός φιλόσοφος και ανθρωπολόγος. Ήταν ο τέταρτος γιος του εξέχοντος νομικού Γιόχαν Άνσελμ Ρίτερ φον Φόιερμπαχ. Είναι κυρίως γνωστός για την επιρροή, που άσκησε στον Ένγκελς και στον Καρλ Μαρξ. Σπούδασε θεολογία, αλλά στη συνέχεια στράφηκε στη φιλοσοφία και παρακολούθησε επί δύο χρόνια τα μαθήματα του Χέγκελ στο Βερολίνο. Το 1828 άρχισε τις σπουδές του στις φυσικές επιστήμες στο Ερλάνγκεν. Δύο χρόνια αργότερα εξέδωσε ανώνυμα το πρώτο βιβλίο του με τίτλο Σκέψεις για τον θάνατο και την αθανασία (Gedanken uber Tod und Unsterblichkeit), στο οποίο απέρριπτε την έννοια τής προσωπικής αθανασίας της ψυχής και ανέπτυξε την ιδέα για μία μορφή αθανασίας κατά την οποία τα ανθρώπινα χαρακτηριστικά απορροφούνται ξανά μέσα στη φύση. Εξέδωσε κατόπιν τα έργα Αβελάρδος και Ελοίζα (Abalard und Heloise, 1834), Πιερ Μπάιλ (Pierre Bayle, 1838) και Περί φιλοσοφίας και χριστιανισμού (Uber Philosophie und Christenthum, 1839), στο οποίο υποστήριξε ότι ο χριστιανισμός είχε προ πολλού εξαφανιστεί όχι μόνον από την έλλογη σκέψη αλλά και από τη ζωή του ανθρώπου, και δεν ήταν παρά μια έμμονη ιδέα. Την άποψη αυτή ανέπτυξε περαιτέρω στο σημαντικότερο έργο του με τίτλο Η ουσία του χριστιανισμού (Das Wesen des Christentums, 1841), στο οποίο υποστήριξε ότι, καθόσον ο άνθρωπος είναι αφ/ εαυτού του αντικείμενο τής σκέψης του, η θρησκεία δεν είναι παρά η συνείδηση του απείρου, δηλαδή η συνειδητοποίηση του απείρου της συνείδησης. Η σκέψη αυτή οδηγεί στην αντίληψη ότι ο Θεός είναι απλώς η εξωτερικευμένη προβολή τής εσωτερικής φύσης του ανθρώπου. Βασική ιδέα του Φόιερμπαχ στο βιβλίο του Η ουσία του χριστιανισμού είναι ότι η θρησκεία είναι μία αλλοτριωμένη μορφή της ανθρώπινης αυτοσυνειδησίας. Όταν οι θεολογικές ιδέες κατανοούνται σωστά, τότε γίνεται αντιληπτό ότι εκφράζουν ανθρωπολογικές αλήθειες παρά θεολογικές αλήθειες. Τα κατηγορήματα, που προσάπτουν οι πιστοί στο Θεό, είναι κατηγορήματα, που εφαρμόζονται στους ανθρώπους, των οποίων ο Θεός είναι μια φανταστική αναπαράσταση. Ο Θεός δεν είναι τίποτε άλλο παρά ο ίδιος ο άνθρωπος, ο οποίος προβάλλει τα αισθήματά του στο Θεό. [...]