ΜΑΝΤΑΜ ΜΠΟΒΑΡΥ - GUSTAVE FLAUBERT

Με την «Μαντάμ Μποβαρύ», γνήσιο αριστουργηματικό πρότυπο του σύγχρονου μυθιστορήματος, η πεζογραφία διαχωρίζεται με τρόπο ξεκάθαρο από την ποίηση, παύει να μεταρσιώνει, να μεταπλάθει την πραγματικότητα, παύει να τη βλέπει στην προοπτική της έξαρσης, παύει να αναζητά και να ξεθάβει τη βαθύτερη μεγαλοσύνη και δραματικότητά της, παύει να επιδιώκει την ποιητική της υπερύψωση. Η λογοτεχνία προσγειώνεται στο έδαφος της πικρής αλήθειας της καθημερινής ζωής, στην απεικόνιση της άνυδρης πραγματικότητας, τέτοιας που είναι και που καθημερινά βιώνεται γύρω μας και μέσα μας, οριοθετείται στη φωτογράφηση της ανθρώπινης μοίρας, στην περιγραφή της ζωής με την εγγενή της κακουχία, στην παρουσίαση των άτεγκτων νόμων του κόσμου, χωρίς διαφυγές, χωρίς ψηλοπετάγματα, χωρίς λύτρωση. [...] (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου) [...] Με σαδομαζοχιστική ικανοποίηση, ο συγγραφέας ξετυλίγει σιγά σιγά το κουβάρι της καταρράκωσης των ηρώων του. Τόσο που το βιβλίο αυτό, όσο αξεπέραστο κι αν είναι, την ίδια στιγμή είναι εντελώς ασήκωτο. Είναι γραμμένο χωρίς την παραμικρή ρομαντική διάθεση, η οποία όμως είναι εξίσου ανυπόφορη, όσο και η ψυχρή προσέγγιση των ηρώων του έργου. Το έργο θα μπορούσε να είναι μια συρραφή από ρεπορτάζ επαρχιακών εφημερίδων της εποχής ή από γράμματα ανώνυμων αναγνωστών. Υπάρχουν όμως και κάποιες λιγοστές στιγμές που ο συγγραφέας δεν μπορεί να αποφύγει να αγκαλιάσει την ηρωίδα του, να γίνει ένα μ' αυτήν. "Το θλιβερότερο -σκεφτόταν η Έμμα Μποβαρύ- είναι να περνά κανείς μια ζωή ανώφελη σαν τη δική μου. Αν οι πόνοι μας είχαν κάποια αξία, μπορούσαν να είναι χρήσιμοι σε κάποιον άλλο, τότε, τουλάχιστον, η ιδέα της θυσίας θα παρηγορούσε". Ο Φλομπέρ προειδοποιεί λοιπόν. Και σ' αυτήν την προειδοποίηση εξαντλείται όλη η ανθρωπιά του. (Γιώργος Νοταράς, Ελευθεροτυπία, Βιβλιοθήκη, 27/8/2011)