Αχιλλέας Κυριακίδης | Βίος και Πολιτεία #80

Ο άνθρωπος που παρασύρεται από ένα ταξί σε μια διάβαση πεζών. Ο μουσικός-συγγραφέας που υποδύεται τον ντετέκτιβ. Η Άννα που υποπτεύεται ότι ο σύζυγός της την απατά. Η ψυχίατρος που αναλύει τα αίτια της μελαγχολίας. Το "Langsamer Satz" του Βέμπερν. Η σερβιτόρα που ο άντρας της ξυλοφορτώνει μετανάστες. Ο Ιάσονας που σπουδάζει Ιστορία. Η ηλικιωμένη που έχει παγιδευτεί στο παρελθόν. Ο εσθονός συνθέτης που δολοφονείται. Όλοι τους μέλη μιας ετερόκλητης ορχήστρας βιρτουόζων της καθημερινότητας, που γράφουν κύκλους στα πεζοδρόμια της κινούμενης πόλης, κυνηγιούνται ασταμάτητα σαν τους δείκτες του ρολογιού σ' ένα πλέγμα χρόνων που πλησιάζουν, διακλαδώνονται, τέμνονται ή αγνοούνται, και περιφέρουν τα περισκοπικά τους βλέμματα τραγουδώντας με αιχμηρά ρετσιτατίβι ή ακαριαίες άριες την Ανθρώπινη Κωμωδία, τη δική τους επαναλαμβανόμενη ιστορία, παγιδευμένοι στο κέντρο ενός αδυσώπητου ιλίγγου. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Είκοσι τέσσερις "Παραλλαγές Αίνιγμα", όσα και τα γράμματα της αλφαβήτου, σύντομες και παράξενες ιστορίες, είκοσι τέσσερις μικρές ραψωδίες, είκοσι τέσσερα αστραπιαία μικροδιήγηματα, μεγάλης έντασης και εξαιρετικής συμπύκνωσης που, κουβαλώντας στις πλάτες τους σελίδες μυθιστορημάτων, συνομιλούν με την αλληγορία ή την παραβολή, ερωτοτροπούν με τον κινηματογράφο και τη χιμαιρική υλικότητα της μουσικής. Μια συλλογή που ανοίγει με τον "Αθάνατο" (α) και κλείνει με την "Παράλληλη δράση" (ω), δαγκώνοντας την ουρά της και ανοίγοντάς την στην απεραντοσύνη. Είκοσι τέσσερις ιστορίες, όπου ο αναγνώστης καλείται να παρακολουθήσει -με οδηγό τα διπλά λογοτεχνικά και κινηματογραφικά μότο, αλλά και τις τροχιοδεικτικές σημειώσεις του τέλους, που βάζουν τα πράγματα στην (όποια) θέση τους- ένα υπόγειο δίκτυο αναφορών και αντικατοπτρισμών που αγκαλιάζουν το σύνολο της τέχνης, δηλαδή της ανθρώπινης ζωής. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου) «Πέραν της συναισθηματικής αξίας της συλλογής, εκείνο που απορροφά τον αναγνώστη είναι το ευρύτερο «θέμα» της που, χωρίς να κατονομάζεται, διατρέχει κρυπτογραφικά τις είκοσι τέσσερις παραλλαγές, που αριθμούνται όπως οι ραψωδίες της ομηρικής Οδύσσειας. Πώς να κατονομαστεί κάτι που δεν γνωρίζουμε ? ει μη με τον τρόπο της λογοτεχνίας, που μελετά το ριζικό της «γινωμένο από λίγα χορτάρια»;» (Νίκος Ξένιος, bookpress.gr, 16/03/2022)

"Γράφοντας ανακαλύπτουμε τι θέλει να ειπωθεί." Δεκατέσσερα διηγήματα και μία νουβέλα. Μία εύθραυστη, κρυστάλλινη μινιατούρα και δεκατέσσερα κομψά μικροτεχνήματα. Κείμενα αυτάρκη και σφαιρικά, που συγκροτούν ένα τυφλό και απρόβλεπτο στις ατραπούς του αφηγηματικό σύμπαν. Όλα τους μειδιούν με μελαγχολία, φλερτάρουν με το υπερβατικό, ερωτοτροπούν με το παράλογο, ναρκοθετούν τον ρεαλισμό, ζηλεύουν τον κινηματογράφο. Κάπου μια παρωδία αστυνομικού διηγήματος, αλλού μια χαρμόσυνη ιστορία μυστηρίου ή ένα σπάραγμα ενός ατέλειωτου συρταρωτού μυθιστορήματος... Δεξιοτέχνης της μικρής φόρμας, ο Κυριακίδης χειροτεχνεί, πάντα με προσεκτικά επιλεγμένα ηχοχρώματα, σύνθετα και απαιτητικά κείμενα, γεμάτα θραύσματα και κενά, όπου τίποτα δεν περισσεύει και όλα είναι σημαντικά. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου) Ο Αχιλλέας Κυριακίδης οδηγεί τον αναγνώστη του μέχρι τα όρια της κατανόησης. Ποτέ δεν τα ξεπερνά δίνοντας έτοιμες απαντήσεις και λύσεις. Έχοντας εξαντλήσει τις ιστορίες του στα όρια της σύντομης αφήγησης, τις παραδίδει στον αναγνώστη του, που αντιμέτωπος πλέον μ' αυτές και τις δυνάμει πολλαπλές εκδοχές τους καλείται να τις συνεχίσει και να τις ολοκληρώσει. Οι ήρωες μπερδεμένοι μέσα στον χρόνο και ο αναγνώστης μέσα στην ιστορία που τους αφορά, ελεύθερος να αποφασίσει τι θα κάνει μαζί τους, με πρώτο βήμα την απολύτως προσωπική πρόσληψη. Ίσως αυτό να είναι και το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της γραφής του. Διαβάζοντας και ξαναδιαβάζοντας αυτά τα μικρά πεζά κάθε φορά επαληθεύεται η ουσία της λογοτεχνίας. Για διάλογο πρόκειται, για αλληλεξάρτηση του γράφοντος με τον αποδέκτη του, για τον εξαιρετικό κίνδυνο που εμπεριέχεται σε κάθε ανάγνωσμα, για την έμπνευση από τη μια και την επεξεργασμένη αποδοχή από την άλλη. Αλληλεξάρτηση και αιφνιδιαστική ταύτιση ή ανατροπή. Όλα ανοιχτά. (Διώνη Δημητριάδου, bookpress.gr, 30/6/2017)

Από τους κλειστοφοβικούς διαδρόμους του Κάφκα στις εξαγωνικές στοές της Βιβλιοθήκης της Βαβέλ, ή πίσω στις απαρχές της πεζογραφίας του Αχιλλέα Κυριακίδη, όταν το φανταστικό και το παράλογο ανέτρεχαν παραβολικά στην προϊστορία της χώρας ή αλληγορούσαν τη ρημαγμένη γη της. Κάφκα και Καμύ υποτονθορύζουν κάτω απ' τις γραμμές, Μπέκετ και Ιονέσκο υποφώσκουν στα κείμενα του πρώτου Κυριακίδη [Διαφάνεια (1973)], [Στοιχεία ταυτότητος (1977)]. Στα σταυροδρόμια των λαβυρίνθων συναντώνται η Ιστορία και ο Μύθος: διηγήματα που δεν γράφτηκαν ποτέ, επιστολές που αυτοχειριάζονται [Ο πληθυντικός μονόλογος (1984)] και έπειτα, ο Παρασκευάς σκοτώνει τον Ροβινσώνα, και η Πηνελόπη γυρίζει επιτέλους στον καρτερικό Οδυσσέα [Διεστραμμένες ιστορίες (1988)]. Όσο για τα πεζά της Μουσικής (1995), αυτά διαψεύδουν την αποφθεγματική ρήση που θέλει τη Μουσική να 'χει σταματήσει στον Μπαχ, και τη Ζωγραφική στις "Μενίνας" του Βελάσκεθ. Ποιος ο λόγος να γράψεις ένα πολυσέλιδο μυθιστόρημα, όταν μπορείς να γράψεις την περίληψή του, υποστήριζε ο Μπόρχες. Ο Κυριακίδης προσυπογράφει, και στις αστραπιαίες ιστορίες του προσέρχεται στην υψηλή παράδοση με διαθέσεις νόμιμης ασέλγειας. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Γραμμένα στο μάκρος σαράντα ετών (από τα τέλη της δεκαετίας του 1970 μέχρι σήμερα) και με διάφορες αφορμές (συνεργασίες σε περιοδικά, συμμετοχές σε συνέδρια κ.λπ.), τα κείμενα του τόμου αποτελούν τεκμήρια της ισόβιας, παθιασμένης σχέσης ενός θεατή-αναγνώστη με το θείο σκοτάδι της κινηματογραφικής αίθουσας: από τον Μπόρχες του Μπερτολούτσι και τον Κόνραντ του Κόππολα ως το μοναχικό και αέναο κινηματογραφικό ταξίδι του Αντρέι Ταρκόφσκι, από τη φθορά και τον θάνατο στις ταινίες του Σαμ Πέκινπα ή τις αφηγήσεις του Ζαν-Λυκ Γκοντάρ και του Αλαίν Ρεναί ως τους γεωμετρικούς τόπους των ταινιών του Βέντερς, τους κύκλους του Χίτσκοκ και τις γραμμές των οριζόντων του Φορντ, από τα νουάρ του Σαμπρόλ και τον κοσμογονικό Πολίτη Κέιν του Ουέλλς ως τον περισπουδάστως ταπεινό Λόγο του Ντράγιερ και τον ταπεινά περισπούδαστο Κέντζι Μιζογκούτσι, αλλά και από τον Δημήτρη Μαυρίκιο και τον Νίκο Παναγιωτόπουλο ως την Τώνια Μαρκετάκη και τη Φρίντα Λιάππα... Με γενναιόδωρα πανοραμίκ ή φειδωλά γκρο πλαν, ο Αχιλλέας Κυριακίδης ανατέμνει την κινηματογραφική γλώσσα, τους κώδικες και το συμβολικό οπλοστάσιο αγαπημένων κινηματογραφιστών και ταινιών, και ανιχνεύει τα χαρακτηριστικά κινηματογραφικών ειδών αλλά και τις σχέσεις του κινηματογράφου με τη λογοτεχνία ή τις συγγενικές τέχνες της εικόνας (ζωγραφική, φωτογραφία). Τριάντα πέντε διαφανείς κριτικές δομημένες από την πένα ενός πολύτροπου δημιουργού (συγγραφέα, μεταφραστή, σεναριογράφου, κινηματογραφιστή), με επίκεντρο την τέχνη του κινηματογράφου, όλες τους κομμάτια μιας ατέλειωτης ακόμη τοιχογραφίας παζλ με θέμα αυτή τη θαυμάσια περιπέτεια που λέγεται τέχνη - ή ανθρώπινη ζωή. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου) «Η αίσθηση που έχεις διαβάζοντας το Φωτεινό σκοτάδι είναι πως είσαι ταυτόχρονα θεατής και αναγνώστης σε μια επαναλαμβανόμενη πορεία κατάδυσης-ανάδυσης στις ταινίες και στις αναγνώσεις με οδηγό/συνοδοιπόρο (από ένα σημείο κι έπειτα) τη ματιά όχι μόνο του αρχικού δημιουργού αλλά και του συνδημιουργού κριτικού». (Διώνη Δημητριάδου, bookpress.gr, 14/02/2021)

Το βιβλίο, εμπειρικό καταστάλαγμα μιας πολύχρονης τριβής με το φαινόμενο της λογοτεχνίας σε όλες της τις μορφές, σχεδιάζει και εικονογραφεί μιαν αυστηρά προσωπική θεώρηση του λογοτεχνικού φαινομένου και των εμπλεκομένων, από τον πομπό στον δέκτη και τούμπαλιν. Αποφθεγματικές, λοιπόν, ρήσεις για τη συγγραφή και την ανάγνωση, τη λογοτεχνία και τον κινηματογράφο, την ποίηση και την πρόζα, την κριτική αξιολόγηση, τη μετάφραση και το πρωτότυπο, τη λογοτεχνία και την ιστορία της λογοτεχνίας ως απόλαυση και σοβαρό παίγνιο, γιατί, φυσικά, «αν η λογοτεχνία δεν είναι παιχνίδι, την έχουμε όλοι πολύ άσχημα». (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

"Προλαμβάνοντας την εμφάνιση του μινιμαλισμού στη μουσική, αλλά και την πραξικοπηματική ανάρρηση της λογοτεχνικής θεωρίας στο θρόνο του αυτόνομου λόγου, οι συγγραφείς του OuLiPo τίμησαν μέχρις αποθεώσεως την αφοριστική άποψη του Μπόρχες κατά την οποία όλα έχουν ειπωθεί, κι εμείς δεν κάνουμε τίποτ' άλλο απ' το να τα επαναλαμβάνουμε, με παραλλαγές. Αυτή ακριβώς η μαγική λέξη ("παραλλαγές") δίνει το στίγμα της ουλιπιανής θεώρησης της λογοτεχνίας ως "μετα-λόγου", εξηγεί ως έναν μεγάλο βαθμό τη θαυμαστή εντέλεια του μπορχεσιανού σύμπαντος και μας επιτρέπει να φτάσουμε στα όρια της παραδοξολογίας, συμπεραίνοντας ότι κάθε ανάγνωση ενός λογοτεχνικού έργου (ακόμα και η επανανάγνωσή του απ' τον ίδιο τον συγγραφέα του) δεν είναι παρά μια παραλλαγή του." Λόγος που εκφωνήθηκε στις 6 Οκτωβρίου 2021, μετά την αναγόρευση του Αχιλλέα Κυριακίδη σε Επίτιμο Διδάκτορα του Τμήματος Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Ένας επιμελητής εκδόσεων βελτιώνει το ύφος συγγραφέων και επεμβαίνει ακόμα και σε κλασικά κείμενα. Ένας παθιασμένος αναγνώστης χάνεται στα λαβυρινθώδη προσχέδια διηγημάτων του αγαπημένου του συγγραφέα. Ένας άλλος γευματίζει με τον μπορχεσιανό Φούνες τον μνήμονα, την ώρα που ο νεαρός Μπόρχες βρίσκεται αντιμέτωπος με το αίνιγμα του χρόνου στην τοποθεσία Σαράντα Χώματα. Κι ενώ γνωστοί μυθιστορηματικοί χαρακτήρες αναζητούν τη θέση τους σ' ένα καινούργιο αφήγημα, μια τσεστερτονικής εμπνεύσεως λέσχη επιτρέπει στα μέλη της να μελαγχολούν απερίσπαστα. «Σύντομες και παράξενες» ιστορίες, παγιδευμένες στις συμπληγάδες ενός μεταφυσικού ρεαλισμού, που αρδεύονται όλες τους από την ανεξάντλητη πηγή του μεγάλου Αργεντινού, κρυμμένου δίκην υποβολέως πίσω από κάθε γραμμή τους. Έκπληξη της συλλογής, ένα διήγημα που ο Μπόρχες δεν εξέδωσε (μπορεί και να μην έγραψε) ποτέ. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

«Κανένα πρόβλημα δεν είναι τόσο σύμφυτο με τα γράμματα και το ταπεινό τους μυστήριο όσο αυτό το οποίο θέτει μια μετάφραση» έχει γράψει ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες, και ο συγγραφέας, δοκιμιογράφος και μεταφραστής του Αχιλλέας Κυριακίδης, με αφορμή το γεμάτο ειρωνικές νάρκες έργο του μεγάλου Αργεντινού, ιχνηλατεί τις ωδίνες του μεταφραστή. Πότε μια μετάφραση είναι πιστή; Τι σημαίνει μετάφραση του πνεύματος ή του γράμματος; Είναι όλα τα κείμενα μεταφράσιμα και μεταφραστέα; Σε ποια γραμματεία ανήκουν τα μεταφρασμένα έργα; Ανταποδίδοντας την τιμή του Ιονίου Πανεπιστημίου να τον αναγορεύσει επίτιμο διδάκτορα, ο Κυριακίδης στην ευχαριστήρια αντιφώνησή του μιλά, παίζων άμα και σπουδάζων, για το αίνιγμα της οικειοποίησης μιας άλλης γλώσσας και τις προσωπικές αγωνίες του μεταφραστή. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

"Η πιο χρωματιστή ταινία που είδα ποτέ είναι ο ασπρόμαυρος Καθρέφτης, εγώ όμως είμαι της Θυσίας, εγώ είμαι εκείνου του θανάτου που αναβάλλεται, που ακυρώνεται γιατί ο αφέτης έσφαλε στον πυροβολισμό, εγώ είμαι εκείνης της ζωής που επιμένει, πείσμων, τούτο το σώμα θέλω να περάσει άβροχο την ερυθρά του θάλασσα, να φτάσει απέναντι με όλες τις μνήμες του άτρωτες. Το σώμα μου. Τι θα θυμάται όταν ξεχάσω;" Μετά την πύκνωση της πολύπαθης ελληνικής Ιστορίας στην τρισυπόστατη Κωμωδία (2010) και το ματωμένο σταυροδρόμι του 360 (2013), ο Κυριακίδης επιστρέφει με άλλη μία, επίσης σύντομη, νουβέλα. Η ζωή ενός ανθρώπου περιγράφεται με σταθμούς τα πάθη του σώματός του, δομείται γύρω από τις περιπέτειες της υγείας του και τα ψυχρά ιατρικά ιστορικά του, και συμβαδίζει με την εμμονική αναζήτηση μιας παράξενης και ξεχασμένης σήμερα γλώσσας στα βάθη των Βαλκανίων που ομνύει στο σώμα και υπηρετεί μόνο τις ανάγκες του. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Τώρα που έχω πια καλύψει και το δεύτερο ήμισυ του δικού μου "παντός", δυσκολεύομαι πραγματικά να θυμηθώ σε ποιον οφείλει η ανθρωπότητα αυτή την τόσο αντιμαθηματική πρόταση. (Όσο κι αν συμφωνώ πως ο Κινηματογράφος είναι η αντίθετη Τέχνη των Μαθηματικών, δεν μπορώ να μην παραδεχτώ πως τα Σκαλοπάτια ήταν εν τέλει τριάντα εννέα και τα Πουλιά αναρίθμητα.) Δυσκολεύομαι δηλαδή να θυμηθώ αν αυτή τη φράση την πρωτοδιατύπωσε κάποιος από εκείνους τους ιδιοφυείς αρχαίους αργόσχολους ή την ξεφούρνισε ο Κάρυ Γκράντ σε καμιά απ' τις ταινίες μου, κάνοντας άλλη μια επίδειξη ψυχραιμίας, λίγο πριν μπει στο ρουθούνι του Αβραάμ Λίνκολν για να σωθεί απ' τους διώκτες του. Υποψιάζομαι, ωστόσο, πως αυτός ο ερασιτέχνης κύριος, που μου ζήτησε να γράψω δυο τρία λόγια για να προλογίσω το βιβλίο του, ανήκει σ' εκείνη την κατηγορία θαυμαστών μου που μ' εκτιμούν περισσότερο για τους προλόγους μου. Τι θρασυτάτη αγένεια! Είναι σαν να λες σε μια αγχωτική οικοδέσποινα πως η ευτυχέστερη στιγμή του δείπνου ήταν το φουά-γκρα. Παραδέχομαι πάντως, εδώ που τα λέμε, πως δεν μ' έχουν άδικα κατηγορήσει για τον μακροσκελέστερο Πρόλογο στην Ιστορία του Κινηματογράφου. [...] (Από τον πρόλογο της έκδοσης)

Όποιος μιλά για την "τέχνη της ανάγνωσης", είναι ένας αναγνώστης υστερόβουλος δηλαδή, συγγραφέας. Η λέξη, ο στίχος, η σελίδα, γεννώνται τη στιγμή (κάθε στιγμή) που αναγιγνώσκονται. Η στιγμιαία βάσανος του αναγνώστη είναι εκείνο το θεσπέσιο κλάσμα του χρόνου κατά το οποίο ο αναγνώστης μένει εκθαμβωτικά μετέωρος ανάμεσα στην έκπληξη και την αποδοχή, ανάμεσα στην εντύπωση και την εγχάραξη, στην αίσθηση και τη συναίσθηση. Αυτή η ονειρική και ονειρώδης ταλάντωση του αναγνώστη, αυτή η Δαιμόνια Αμηχανία του, εντάσσεται κατά τη γνώμη μου στην όλη λειτουργία του αισθητικού φαινομένου. Δεν μπορούμε να μιλάμε για έτοιμο έργο, πριν ο συγγραφέας του αισθανθεί λαθραναγνώστης του. Όταν το έργο κρύβεται απ' το δημιουργό του, τότε έχει κλείσει άλλος ένας προπατορικός κύκλος. Όταν ο αναγνώστης δημιουργεί, ο συγγραφέας σωπαίνει. Το μόνο πράγμα που συνδέει την ποίηση με την πεζογραφία, είναι η διαφορά τους. Αν η λογοτεχνία δεν είναι παιχνίδι, την έχουμε όλοι πολύ άσχημα. [...] (Από την έκδοση)

''Και το άλλο πρωί, τα μάτια ανοίγουν. Ανοίγουν, αλλά ο άνθρωπος δεν αναγνωρίζει τίποτα, δεν αναγνωρίζει το πρόσωπο που τον κοιτάζει με όλη τη λαχτάρα ν' αναγνωριστεί, δεν αναγνωρίζει το χώρο, το χρόνο, τον πόνο, τη γλώσσα, δεν αναγνωρίζει το φως. Είναι ένα νεογνό που χύνεται σε εύξεινα χέρια, που το περιμένουν να κλάψει για να βγάλει όλο το θάνατο από μέσα του. Ανοίγουν, αλλά το μόνο που φεγγίζει από πίσω, είναι μια κεφαλαιώδης απορία, ένα γιγαντιαίο ερωτηματικό που δε βρίσκει τον τρόπο να διατυπωθεί, οι λέξεις της γυναίκας αποπνέουν τρυφερότητα, μια ακατάσχετη νύστα κυριεύει τα όργανά του που στρώνουν πάλι για να κοιμηθούν, ευπείθαρχα, ένα ένα, κλείσαμε.'' Επτά διηγήματα στα οποία πρωταγωνιστούν: ο χρόνος, τα θαύματα, η μουσική, η γλώσσα, τα όνειρα, η απομόνωση, ο θάνατος, ο Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ, ο έρωτας, η Ιστορία, η σιωπή, όλα αυτά τελοσπάντων που πρωταγωνιστούν σε όλα τα διηγήματα, αλλά και επτά διηγήματα στα οποία πρωταγωνιστούν: ο χρόνος, τα θαύματα κ.ο.κ. Επίσης συμμετέχουν: η διαρκής αναζήτηση του Άλλου, η ματαιότητα της αυτογνωσίας, καθώς και μια περίεργη σύμπραξη του παράδοξου με το ρεαλιστικό. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Αχιλλέας Κυριακίδης. Γεννήθηκε το 1946. Ζει στην Αθήνα. Σπούδασε Οικονομικά και εργάζεται σε Τράπεζα. Οι Διεστραμμένες Ιστορίες είναι το έκτο βιβλίο του. Προηγήθηκαν οι συλλογές διηγημάτων Διαφάνεια (1973), Στοιχεία Ταυτότητος (1977) και Ο Πληθυντικός Μονόλογος (1984), το μυθιστόρημα Ο Ναπολέων Αστός σε Νέες Περιπέτειες (1974), καθώς και μια συλλογή κειμένων για τον Κινηματογράφο (Η Συνέχεια επί της Οθόνης, 1985). Πεζά, μεταφράσεις, σχόλια και κινηματογραφικά του δοκίμια δημοσιεύτηκαν σε διάφορα περιοδικά και εφημερίδες. Έχει μεταφράσει το Ρόδινο και Γαλάζιο, την Ιστορία της Αιωνιότητας και τις Εφτά Νύχτες του Χόρχε Λουίς Μπόρχες, τα Έξι Προβλήματα για τον Δον Ισίδορο Παρόδι και τις Σύντομες και Παράξενες Ιστορίες των Μπόρχες-Κασάρες (το τελευταίο σε συνεργασία με τον Δημήτρη Καλοκύρη), τις Ασκήσεις Ύφους και το Ιστορίας Πρότυπον του Ρεημόν Κενώ. Είναι μέλος της "Εταιρείας Συγγραφέων" και της "Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου". (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)