Λένα Διβάνη | Βίος και Πολιτεία #32

Όταν τελειώσεις σχολείο και πανεπιστήμιο, φίλε αναγνώστη, ένας τρόπος υπάρχει να συνεχίσεις την εκπαίδευσή σου: να ξεβολευτείς. Να αφήσεις τον καναπέ και να αρπάξεις σακίδιο, μποτάκια και διαβατήριο. Να αγαπήσεις τα λιμάνια, τα αεροδρόμια, τις άγνωστες λέξεις, τον ύπνο σε σκηνή, τις παράξενες φάτσες, τις αναπάντεχες συναντήσεις. Να φτάσεις στην εκρηκτική Βενεζουέλα του ετοιμοθάνατου Τσάβες, στη σέξι Κούβα όπου όλα αλλάζουν εκτός από τη λατρεία του Τσε, στην προβιομηχανική Αιθιοπία των κομμένων κλειτορίδων, στο Βιετνάμ όπου ο σκύλος είναι σπουδαίος μεζές, στη Γη του Πυρός όπου ο Δαρβίνος εμπνεύστηκε τη θεωρία του, στη Νέα Ζηλανδία των Μαορί όπου το νερό τρέχει ανάποδα, για να δεις τον κόσμο ανάποδα: όχι μόνο πόλεις, που είναι σκέτη βιτρίνα - για να δεις όλη την αλήθεια, πρέπει να πας και στα χωριά και στα βουνά. Μην τρομάζεις, δεν χρειάζεται να είσαι αθληταράς. Όποιος θέλει να ανεβεί ανεβαίνει. Εγώ το πρωτόκανα πριν από δεκαέξι χρόνια - θα δεις πώς και γιατί. Αποφάσισα λοιπόν να κλείσω σ' ένα βιβλίο τις πιο αστείες, μαύρες, απροσδόκητες ιστορίες που με συνάντησαν όσο περπατούσα στα βουνά και στις πόλεις του κόσμου. Είπα να σου διηγηθώ τι έπαθα και τι έμαθα, μήπως την επόμενη φορά έρθεις κι εσύ. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Πόσο επηρεάζει άραγε η προσωπική ζωή των πρωταγωνιστών της ιστορίας την πολιτική δράση τους αλλά και αντιστρόφως, πόσο επηρεάζει η δημόσια έκθεση τα του οίκου τους; Αυτό διερευνά το βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας. Γιατί είναι δύσκολο να κατανοήσουμε τις αποφάσεις ενός δημόσιου προσώπου χωρίς να γνωρίζουμε τις ανομολόγητες ανάγκες του, τα τραύματά του. Αν δεν ξέρεις τι σήμαινε για την Έλλη Παππά ο Μπελογιάννης, πώς να δικαιολογήσεις την απόφασή της να γεννήσει το παιδί του, αν και παντρεμένη με άλλον, φυλακισμένη και μελλοθάνατη; Πώς να ερμηνεύσεις τη διαλυτική στάση του Ανδρέα Παπανδρέου απέναντι στην Ένωση Κέντρου αν δεν ξέρεις την άβυσσο που τον χώριζε από τον πατέρα του; Και ο Παύλος γιατί άραγε άφησε τη Φρειδερίκη να γίνει από βασίλισσα βασιλιάς; Διάλεξα να μιλήσω για ζευγάρια γιατί στον έρωτα και στη συμβίωση είμαστε όλοι έκθετοι και γυμνοί, ολόκληροι. Φυσικά άκουγα συνεχώς στα αυτιά μου τον αντίλογο: Πώς να μαντέψω τη δυναμική ενός ζευγαριού, πώς να συνοψίσω το φως και το σκοτάδι του; Η αμφιβολία όμως δε με σταμάτησε, απλώς έθρεψε τη γοητεία της έρευνας. Βούτηξα με το κεφάλι στις ζωές τους και κυριολεκτικά τους αγάπησα προσπαθώντας να δω μέσα από τα μάτια τους. Δεν ήθελα απλώς να ψαχουλέψω τα συρτάρια τους, ήθελα να καταλάβω τους περιορισμούς που η κοινωνία τούς επέβαλλε τότε, να δώσω σάρκα και οστά στις χάρτινες φιγούρες των πρωτοσέλιδων. Διάλεξα τα πιο επιδραστικά ζευγάρια, τα πιο έντονα για να καλύψουν την ιστορία της Ελλάδας από το 1821 ως τη χούντα. Οι άντρες λόγω εποχής είναι πρωταγωνιστές αλλά και οι γυναίκες της ζωής τους είναι εξίσου σημαντικά, φλεγόμενα πρόσωπα. Ελπίζω να απολαύσετε όσο απήλαυσα εγώ αυτή την ακροβασία ανάμεσα στην ιστορία και στη λογοτεχνία". (Λ.Δ., από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

«Εγώ σ' όλη μου τη ζωή πήγαινα ασορτί με την Ελλάδα. Δράμα αυτή; Δράμα κι εγώ. Αδύνατον να ξεσπάσει καταιγίδα στη χώρα και να μη βρεθώ στο κέντρο της εγώ». Διδώ Σωτηρίου Μέσα στον ζόφο των αλλεπάλληλων κρίσεων ένιωσα ξαφνικά την έντονη ανάγκη να ανασάνω λίγο φρέσκο αέρα, να αισιοδοξήσω. Αποφάσισα λοιπόν ότι είχε έρθει η ώρα να ξαναζωντανέψω το ίνδαλμά μου, τη Διδώ Σωτηρίου. Είναι άδικο να τη λησμονούν σιγά σιγά οι παλιότεροι και να την αγνοούν τελείως οι νεότεροι. Δεν υπήρχε άλλη σαν κι αυτή τη γυναίκα-πολεμίστρια του καλού που διέσχισε ολόκληρο τον 20ό αιώνα, βρέθηκε στο επίκεντρο κάθε ελληνικής τραγωδίας (από τη Μικρασιατική Καταστροφή μέχρι τη χούντα) και κατάφερε να δρασκελίσει όλα τα ερείπια φορώντας το αιώνιο χαμόγελό της, κόκκινο μπερέ, κολιέ και άρωμα. Άρχισα αμέσως την έρευνα (με αφορμή την οποία εν τέλει εμπνεύστηκα το βιβλίο "Ζευγάρια που έγραψαν την ιστορία της Ελλάδας") και ευτυχώς, γιατί χάθηκαν εν τω μεταξύ η Άλκη Ζέη κι ο Νίκος Μπελογιάννης, οι μοναδικοί επιζώντες που την ήξεραν από την καλή και την ανάποδη. Ελπίζω ότι έγραψα μια εντελώς υβριδική βιογραφία με τον χαρακτηριστικό τίτλο "Ονειρεύτηκα τη Διδώ". Γιατί πράγματι την ονειρεύτηκα ολοζώντανη, ακαταπόνητη και γελαστή, όπως ήταν πάντα, να μου διηγείται με το νι και με το σίγμα τη ζωή της που ήταν αγρίως απίθανη! (Λ. Δ., από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Η διαδρομή του Ιωάννη Καποδίστρια προς τη δόξα και τον θάνατο - από τη γέννησή του στα ενετοκρατούμενα Επτάνησα ως το τραγικό του τέλος στο Ναύπλιο. Η ιστορία του πρώτου Έλληνα κυβερνήτη, ενός μοναχικού ήρωα, που χάρισε χωρίς δεύτερη σκέψη τον εαυτό του στην Ελλάδα και στέγνωσε ακόμα και την καρδιά του για να ζήσει η πατρίδα του. Το πικρό ποτήρι το ήπιε συνειδητά μέχρι τέλους μόνος του, αφήνοντας "ορφανή" τη μοναδική γυναίκα που αγάπησε, τη Ρωξάνδρα Στούρτζα. Ο Ιωάννης, σταυροφόρος της μόρφωσης, γιατρός των φτωχών, κοσμοπολίτης κοσμοκαλόγερος, ταμένος στην πατρίδα του, βάδιζε πάντα οδηγημένος αποκλειστικά και μόνον από τις Αρχές του, με Α κεφαλαίο, όπως εκείνος τις έγραφε. Γι' αυτό και έπραττε τα "δέοντα" από τη στιγμή που γεννήθηκε μέχρι τη στιγμή που ξεψύχησε, δολοφονημένος από χέρι ελληνικό. Η Ρωξάνδρα τον παρακάλεσε να τον συντροφέψει καθώς ανέβαινε τον Γολγοθά του - αλλά οι Αρχές του τον ανάγκασαν να αρνηθεί... Δυο ερωτευμένοι που δεν ήταν γραφτό να γίνουν ζευγάρι, αλλά σφράγισαν την ιστορία της Ελλάδας. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Έχετε αναρωτηθεί ποτέ πώς θα ήταν ο κόσμος ανάποδα; Πώς θα ζούσαμε αν αντί για την πατριαρχία μας άλλαζε τα φώτα η μητριαρχία; Πώς θα ένιωθαν οι άντρες αν οι γυναίκες είχαν την εξουσία αφήνοντάς τους να παλεύουν με τα οικιακά, τα παιδιά και τα μπότοξ; Σ' έναν τέτοιο κόσμο, ο Χάρης, ένα όμορφο δεκαοχτάχρονο αγόρι από την Κρήτη, το σκάει νύχτα από το χωριό του γιατί δε θέλει να παντρευτεί την πλούσια σαραντάρα βουλευτίνα που του προξένευε η μάνα του. Το δικό του όνειρο είναι να γίνει ένα ανεξάρτητο, εργαζόμενο αγόρι στην Αθήνα. Θα μπορέσει να επιβιώσει όμως στη μεγαλούπολη όπου τα ωραία, νεαρά αρσενικά είναι απλώς αντικείμενα πόθου; Πώς θα αποκρούσει τις σεξουαλικές επιθέσεις της αδίστακτης διευθύντριάς του; Πώς θα ξεμπλέξει από τις επαγγελματικές ίντριγκες, τις προδοσίες και τα βρόμικα κόλπα του κόσμου των γυναικών; Το "Εργαζόμενο αγόρι" είναι μια κωμωδία γεμάτη δράματα. Τι άλλο μπορεί να είναι, αφού επιχειρεί να ξεσκεπάσει όλα τα ξεπερασμένα αλλά αθάνατα στερεότυπα για τους ρόλους των φύλων, αυτά που φυλακίζουν άντρες και γυναίκες ακόμα και στον 21ο αιώνα; (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Η Αμαλία γεννήθηκε την εποχή που τα κορίτσια δεν μπορούσαν να πάνε σχολείο, να δουλέψουν, να πουν τη γνώμη τους -απλώς κάθονταν σπίτι και φρόντιζαν την οικογένεια. Οι περισσότερες, όχι η Αμαλία. Αυτή ήταν διαφορετική. Είχε όνειρα και ήθελε να τα πραγματοποιήσει. Πρώτα απ' όλα, ήθελε να γίνει δασκάλα. Όλοι οι γείτονες στην Κυψέλη τη θεωρούσαν τρελούτσικη -ένα φτωχό κορίτσι πώς θα κατόρθωνε το ακατόρθωτο; Η μητέρα της, όμως, πίστευε ότι η κόρη της μπορούσε να κάνει τα πάντα. Γι' αυτό τη βάφτισε Αμαλία, σαν τη βασίλισσα. Και κάπου εδώ αρχίζουν τα δύσκολα, όταν ξαφνικά το κορίτσι χάνει τη μητέρα του. Πώς να πληρώσει ο πατέρας, ένας φτωχός μελισσοκόμος, τα δίδακτρα στο Αρσάκειο; Θα καταφέρει η Αμαλία με το πείσμα και την εξυπνάδα της να κερδίσει τη βοήθεια της βασίλισσας; Όπως καταλάβατε, ηρωίδα αυτής της σειράς είναι η Αμαλία. Από βιβλίο σε βιβλίο θα ζήσουμε μαζί της όσα έζησε κι όσα σκαρφίστηκε για να ξεπεράσει τα εμπόδια που βρήκε στον δρόμο της. Θα γελάσουμε και θα κλάψουμε μέχρι να τη δούμε να γίνεται δασκάλα. Γιατί σας το λέω από τώρα: Το κορίτσι μας δεν το σταματάει τίποτα. Θα περάσει πολλά, αλλά θα τα καταφέρει! (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Αρχικά θέλω να ξέρετε κάτι. Εγώ δεν είμαι οποιοσδήποτε γάτος. Τυγχάνω πανέξυπνος, μορφωμένος, κούκλος και απίστευτα παρατηρητικός. Όφειλα λοιπόν να διασώσω την ιστορία των επτά ζωών μου και κυρίως τις σκέψεις μου για το πόσο ασυνάρτητα ζούνε τη μοναδική ζωή τους όλοι οι άνθρωποι, και πιο συγκεκριμένα Εκείνη. Δε θέλω να φλυαρήσω άλλο. Μου πήρε έξι ζωές και πολύ μεγάλη ταλαιπωρία για να καταφέρω να τρυπώσω στο σπίτι και μετά στο κεφάλι της, ώστε να την πείσω να καταγράψει τις σκέψεις μου. Τα κατάφερα όμως! Ιδού, λοιπόν, τα απομνημονεύματά μου και ολίγον τα δικά της αφού οι ζωές μας διαπλέχτηκαν αγρίως. Ιδού τα ζόρια που υφίσταται οποιοδήποτε νοήμον ζώον στο σπίτι οποιουδήποτε συγγραφέα -για να μην πω οποιουδήποτε ανθρώπου. Ιδού το νόημα του να αγαπάς και να μην αγαπιέσαι, αλλά να μην το βάζεις κάτω. Νομίζετε ότι είναι εύκολο να γράψει κανείς μια ανθρωπογατική ιστορία αγάπης; (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου) «Η Λένα Διβάνη επέλεξε να αυτοβιογραφηθεί με χιούμορ, τρυφερότητα και γενναιότητα παρουσιάζοντας μερικές προσωπικές στιγμές και βάζοντας στη θέση του αφηγητή έναν γάτο». (Όλγα Σελλά, Η Καθημερινή)

Η σύζυγος, η ερωμένη και η μάνα ενός κλινικά νεκρού άντρα μάχονται μέχρι τελικής πτώσεως μεταξύ τους για το ποια δικαιούται να δώσει (ή να αρνηθεί να δώσει) τα όργανά του για μεταμόσχευση. Στην ουσία μάχεται η καθεμιά να αποδείξει ότι ο άντρας είναι δικός της, ενώ στην πραγματικότητα και οι τρεις ικανοποιούσαν αποκλειστικά τις δικές του ανάγκες. Εκείνος, όσο ζούσε, δεν ανήκε παρά μόνο στον εαυτό του. Εκείνες όμως στροβιλίζονται απλώς σαν δορυφόροι γύρω του ακόμα και μετά τον θάνατό του. Η μάχη τους θα έχει πολλές ανατροπές και μοιραίο τέλος. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Ένας μεγάλος μάστορας του σεναρίου είπε πως οι ήρωες της κωμωδίας δεν έχουν καμία συναίσθηση ότι παίζουν σε κωμωδία. Αυτοί ζουν το δράμα τους. Αυτό έχουν πάθει όλοι οι ήρωες αυτού του βιβλίου: Η φιλόλογος που ακούει από τους μαθητές της ότι η Πηνελόπη ήταν ηλίθια για να περιμένει τον Οδυσσέα τόοοσα χρόνια υφαίνοντας αντί να αξιοποιεί παραγωγικά τους νοστιμότατους μνηστήρες που τη γυρόφερναν ο Νώντας ο μηχανόβιος θεός, που πουλούσε φούμαρα στα ξαδερφάκια του ότι στο Γούντστοκ έζησε τον μεγάλο έρωτα με την Τζόαν Μπαέζ ο Λαρισαίος φοιτητής που στριμώχτηκε λόγω αφραγκίας να κάνει διακοπές στον Πλαταμώνα αντί να κάνει τη μεγάλη ζωή σε εξωτικές παραλίες της πολύ Άπω Ανατολής το ζεύγος που τα ξαναφτιάχνει λόγω πένθους για το θάνατο της Αλίκης Βουγιουκλάκη ο Χάρης που μεταφράζοντας στον Γιαπωνέζο στην Επίδαυρο την τραγωδία της Αντιγόνης μπλέκει μαζί και τη δική του ο ταξιτζής που κλέβει την καρδιά αντί για το πορτοφόλι της δημοσιογράφου που μεταμφιέστηκε σε αλλοδαπή τουρίστρια για να τον παγιδέψει. Όλοι άνθρωποι της διπλανής πόρτας. Έλληνες - για να μην πω ελληνάρες. Με τα καλά τους, με την γκρίνια τους, με τα παράπονά τους, με το "δεν υπάρχει" κράτος τους. Όλοι κατά βάθος τραγικοί ήρωες μιας πολύ ελληνικής κωμωδίας! (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Η Αμαλία γεννήθηκε την εποχή που τα κορίτσια είχαν ελάχιστες ελευθερίες - κάθονταν σπίτι και φρόντιζαν την οικογένειά τους. Τα περισσότερα, όχι η Αμαλία. Αυτή ήταν διαφορετική. Είχε όνειρα και ήθελε να τα πραγματοποιήσει. Κι έτσι, τρομερά πράγματα συνέβησαν στη ζωή της. Αφού τελείωσε με άριστα το δημοτικό σχολείο, υιοθέτησε ένα πανέξυπνο σκυλάκι κι αποφάσισε να δουλέψει κάνοντας μαθήματα, για να βοηθήσει και τον άρρωστο πατέρα της, μέχρι να έρθει η ώρα να συνεχίσει τις σπουδές της. Παράλληλα, η μαντάμ Λιζιέ, μια διάσημη Γαλλίδα μοδίστρα που σχεδίαζε τουαλέτες για τη βασίλισσα και τις πλούσιες κυρίες, την προσέλαβε στο ατελιέ της - τι τύχη! Όμως, την πρώτη κιόλας μέρα, όρμησαν στο ατελιέ άγριοι ληστές, άρπαξαν την Αμαλία και την πήγαν στην κρυψώνα τους στα βουνά - τι ατυχία! Και είναι το πανέξυπνο σκυλάκι της που θα τη βοηθήσει την κρίσιμη στιγμή. Μπορεί όμως να τα βάλει με τους ληστές ένα σκυλάκι; Και τελικά το κορίτσι μας θα σταθεί τυχερό ή άτυχο; Θα τα καταφέρει να το σκάσει από τη σπηλιά των ληστών; Εγώ ξέρω, αλλά δεν το μαρτυράω. Διαβάστε μόνοι σας. Όπως καταλάβατε, ηρωίδα αυτής της σειράς είναι η Αμαλία. Από βιβλίο σε βιβλίο θα ζήσουμε μαζί της όσα έζησε κι όσα σκαρφίστηκε για να ξεπεράσει τα εμπόδια που βρήκε στον δρόμο της. Θα γελάσουμε και θα κλάψουμε μέχρι να τη δούμε να γίνεται δασκάλα. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Από μικρό παιδί στα λεωφορεία και τα τρόλεϊ παρατηρούσα πάντα τα κορίτσια, τις γυναίκες. Κάρφωνα τα μάτια μου πάνω τους κι απομυζούσα την εικόνα τους, τα χαμόγελα, τις νευρικές κινήσεις των χεριών, τις πιέτες που χόρευαν στις φούστες. Ήταν τόσο πολλές, τόσο όμορφες, τόσο χρωματιστές, που λυπόμουνα τους άντρες τους έτσι που κάθονταν βουβοί κι αφηρημένοι από πάνω τους, κρεμασμένοι από τις χειρολαβές, θαμμένοι κάτω από το γκρίζο και το μπλε των κοστουμιών τους. Τους άφηνα όμως γρήγορα. Το αίνιγμά τους θα το έλυνα αργότερα. Ξαναγυρνούσα σ’ εκείνες. Μιλούσαν. Κάθονταν πάντα δυο δυο και μιλούσαν. Εγώ πάλι σώπαινα. Πλησίαζα, στεκόμουν δίπλα κι έστηνα αυτί στα μουλωχτά, λες και το ‘ξερα πως κάποτε θα επιχειρούσα να μιλήσω εξ ονόματός των . . . Να τες λοιπόν οι ιστορίες σας, Κατερίνα, Χριστίνα, Ειρήνη. Μεγάλωσα και κράτησα την υπόσχεση που ποτέ δε σας έδωσα. Τις έγραψα. (ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΟ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ)

- Τι σημασία είχε για ένα μικρό εσωστρεφές βαλκανικό κράτος σαν την Ελλάδα, που βίωσε τραυματικά και ξενοφοβικά τον 19ο αιώνα, η θριαμβευτική ίδρυση του πρώτου διεθνούς διακρατικού οργανισμού και η πολυπλόκαμη ανάδυση του διεθνούς παράγοντα μετά τον Πρώτο παγκόσμιο πόλεμο; - Πως αντέδρασαν η κοινωνία και ο κρατικός μηχανισμός σε καθετί "εισαγόμενο" - όχι μόνο στις πολιτικές και οικονομικές δουλείες αλλά και στις ιδέες, στις οργανώσεις, στις πολιτικές πρωτοβουλίες, στα κοινωνικά κινήματα, στις τεχνολογικές εξελίξεις; - Ο κόσμος μεταβαλλόταν δραματικά, πόση όμως αλλαγή μπορούσε να απορροφήσει η Ελλάδα και γιατί; - Και για ποιους λόγους ήταν διαχρονικά και μονόπλευρα στραμμένη με δέος αλλά και μίσος ταυτόχρονα στη Δύση, αδιαφορώντας για τους γείτονές της; - Γιατί εντέλει ήταν και παραμένουν αντίπαλοι η Ελλάδα και οι "ξένοι" από το 1821 μέχρι τις μέρες μας; Ειδικά σήμερα τα ερωτήματα αυτά χρειάζονται επειγόντως νέες απαντήσεις. Μια απόπειρα επιχειρείται στο βιβλίο αυτό, εστιασμένη στα "ημέτερα πταίσματα". Διότι μπορεί η μόνιμη επιδίωξη της Δύσης να ήταν πάντα να μας χωρέσει "στα δικά της παπούτσια", όπως είπε κάποτε ο Οδυσσέας Ελύτης, αλλά το πραγματικό ερώτημα είναι αν εμείς επιχειρήσαμε ποτέ σοβαρά να βαδίσουμε με τα δικά μας. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Η Αμαλία γεννήθηκε την εποχή που τα κορίτσια είχαν ελάχιστες ελευθερίες - κάθονταν σπίτι και φρόντιζαν την οικογένειά τους. Τα περισσότερα, όχι η Αμαλία. Αυτή ήταν διαφορετική. Είχε όνειρα και ήθελε να τα πραγματοποιήσει, όπως είδαμε στα προηγούμενα βιβλία της σειράς. Τώρα, έχοντας φτάσει στην κατάλληλη ηλικία, η Αμαλία ξεκινά επιτέλους τη φοίτηση στο Διδασκαλείο, για να γίνει δασκάλα. Πώς θα νιώσει, όμως, ένα φτωχό κορίτσι ανάμεσα στις πλούσιες καινούριες της συμμαθήτριες; Πώς θα αντιμετωπίσει την ψηλομύτα Αδριανή, ένα κορίτσι που κάνει ό,τι μπορεί για να την προσβάλει; Αλλά μήπως πίσω από την περιφρόνηση που της δείχνει κρύβεται ένας μεγάλος καημός; Θα καταφέρουν η καλοσύνη και το κοφτερό μυαλό της Αμαλίας να τον γιατρέψουν; Και τι ρόλο θα παίξει σε όλα αυτά η δούκισσα της Πλακεντίας; (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Η Νίνα είναι ένα κοριτσάκι που τα βράδια φοβάται να κοιμηθεί. Όταν όμως αρχίζει να την παίρνει ο ύπνος στο θρανίο, καταλαβαίνει πως κάτι πρέπει να κάνει. Τότε εμφανίζεται η Νάνι, που είναι ολόιδια με εκείνη, και της υπόσχεται πως θα τη βοηθήσει. Μαζί της, η Νίνα μπαίνει στα όνειρά της και συναντά όλα εκείνα που την αφήνουν ξάγρυπνη: τρομακτικά τέρατα που απειλούν πως θα τη φάνε, επικίνδυνα φρούτα, πλημμύρες, γοργόνες που δίνουν παραπλανητικές οδηγίες. Η διαδρομή δεν είναι εύκολη και η Νίνα συχνά δειλιάζει. Όμως η Νάνι της υπενθυμίζει: "Μόνο όταν αντιμετωπίσεις τους φόβους σου, θα προχωρήσεις και θα πετύχεις αυτό που θες"... (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Εννέα συγγραφείς κλήθηκαν ν’ αποτυπώσουν με το δικό τους βλέμμα την ελληνική πραγματικότητα. Αυτή που θεωρούν αθέατη ή θαμπή για τους αμύητους. Εννέα φωτογράφοι καταθέτουν την προσωπική τους άποψη για την εικόνα της ελληνικής εμπειρίας με εκστατικό, ειρωνικό, σκληρό και κάποτε ρομαντικό τόνο. Η αρχική ιδέα του βιβλίου προήλθε από το χάσμα που πάντοτε ανοίγεται ανάμεσα στην ιδέα που έχουμε για τον εαυτό μας και στον τρόπο που μας βλέπουν οι άλλοι. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει όμως και η άποψη των Ελλήνων συγγραφέων για το είδωλο που νομίζουν ότι η Ελλάδα παρουσιάζει προς τα έξω. Το αποτέλεσμα δείχνει μέσα από τις ελικοειδείς διαδρομές της γραφής και του φακού, πέρα από τις συγγραφικές και εικαστικές εμμονές, πόσο η Ελλάδα απογοητεύει εκείνους που θα ήθελαν να την αγαπούν τρελά. (ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΟ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ)