ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΑΔΑΜ - HERBERT WENDT

Σ' ένα χαμηλό, υγρό και κρύο υπόγειο σπήλαιο, σαράντα μέτρα κάτω από την επιφάνεια της γης, δυο άντρες καθισμένοι στις φτέρνες τους φωτίζουν με τα δαδιά τους ένα πέρασμα μισογιομάτο νερό. Τη νεκρική σιωπή ταράζει μόνο πότε πότε μια στάλα νερό που ξεκόβεται απ' το θόλο και στάζει μέσα στη μαύρη λίμνη. Αφού δίστασαν λίγο, βγάζουν τα ρούχα τους, τοποθετούν τα δαδιά και τα σπίρτα τους μέσα σ' ένα λαστιχένιο σάκο, βουτάνε στο νερό και προσπαθούν να βρούνε δρόμο προς το άγνωστο, περνώντας το πέρασμα κολυμπιστά. Ο θόλος ολοένα χαμηλώνει. Είναι αναγκασμένοι να κάνουν βουτιά και νιώθουν να πνίγονται από την έλλειψη του αέρα. Τέλος, μέσα στο σκοτάδι, κουντρίζουν πάνω σ' ένα βράχο. Σκαρφαλώνουν επάνω σα φώκιες και βλέπουν πως το πέρασμα τελειώνει εκεί. Ανοίγουν το λαστιχένιο σάκο τους, ανάβουν τα δαδιά τους, και βλέπουν πως βρίσκονται μέσα σε μια ευρύχωρη, έξοχη αίθουσα καταστόλιστη με λαμπερούς σταλαχτίτες. Σε λίγο αρχίζουν να σκάβουν με τα σύνεργά τους ψάχνοντας μέσα στη λάσπη της σπηλιάς. Ο ένας βγάζει μια φωνή. Είχε ξεθάψει ένα χειροποίητο πέτρινο πελέκι και το 'φερε κάτω από το φως του δαυλού. Οι σούφρες και τα φουσκώματα της σπηλιάς φωτίζονται. Και ξαφνικά, όχι μόνο οι γκρατζουνιές από νύχια αρκούδας, μα και αποτυπώματα από ανθρώπινα χέρια, γίνονται φανερά, καθώς επίσης και φιγούρες χρωματιστές, άνθρωποι και ζώα. Σ' αυτή τη βαθιά σπηλιά, μέσα στα σπλάχνα του βουνού, είχε κατοικήσει κάποτε ο πρωτόγονος άνθρωπος. Αυτή η σκηνή έλαβε χώρα το 1923: τα ονόματα των δυο αντρών ήταν Νορμπέρ Καστερέ και Ανρύ Γκοντέν. Αυτοί ανακάλυψαν το ξακουσμένο σήμερα σ' όλο τον κόσμο σπήλαιο του Μοντεσπάν. Από τότε ανακαλύφτηκαν πολλά τέτοια σπήλαια, πολλά λείψανα πρωτόγονα ζώα και πρωτόγονοι άνθρωποι και χνάρια από παλιούς πολιτισμούς. Διακόσια χρόνια επίμονες και αδιάκοπες επιστημονικές έρευνες έδωσαν αναμφισβήτητη απάντηση στο πρόβλημα της καταγωγής και της εξελιχτικής πορείας της ανθρωπότητας. Η περιπέτεια για την εξερεύνηση σπηλαίων είναι ένα από τα πολλά περιστατικά που πρόκειται να εξιστορήσει το βιβλίο τούτο. Στην έρευνα για τον Αδάμ πήραν μέρος βιολόγοι και γενεαλόγοι που ψάχνανε να βρουν το νήμα του μυστηρίου της ζωής στα εργαστήριά τους, στοχαστές που επαναστάτησαν ενάντια στις παλιές προλήψεις, καθηγητές που κήρυχναν από τις έδρες τους επαναστατικές θεωρίες για την αρχή των ειδών, και ερασιτέχνες που οι τυχαίες εφευρέσεις τους άνοιξαν νέα μονοπάτια στην έρευνα της προϊστορίας. Για όλ' αυτά τα κατορθώματα και τις ανακαλύψεις θα γίνει λόγος εδώ. Η αποκάλυψη της προϊστορίας είναι ίσως το πιο δραματικό κεφάλαιο της φυσικής ιστορίας, γιομάτο εμπόδια και μπερδέματα καθώς και ανθρώπινες τραγωδίες. Κάθε καύκαλο, κάθε χεροποίητο πέτρινο πελέκι που βρίσκεται σε κάποιο μουσείο, έχει τη δική του, ξέχωρη τύχη. Εάν τα τεκμήρια της προϊστορίας εξεταστούν με το μάτι του επαγγελματία ερευνητή αποχτούν εξωτικήν αλήθεια που ξεπετάγεται απ' τα μουσεία, τις εκθέσεις και τις βιβλιοθήκες και διαλύει την ομίχλη της άγνοιας που σκοτεινιάζει τις αποφασιστικές για την τύχη του κόσμου μας εποχές της εξέλιξης του ανθρώπου και του πολιτισμού. Σε τούτη την αφήγηση επιστημονικών γεγονότων επιστράτευσα τον ίδιο τον εξερευνητή, που με την εμπνευσμένη του μεγαλοφυΐα έγινε πρώτος αιτία τα γεγονότα να 'ρθουν στο φως. Γι' αυτό το λόγο υποχρεώθηκα να μπω σε ξένους επιστημονικούς χώρους, πέρα από το άμεσο θέμα μου, και να παραθέσω ντοκουμέντα, επιστολές και αναφορές, έτσι που στην όλη σύνθεση να μπορεί το κάθε ξεχωριστό γεγονός να είναι εποικοδομητικό. Έτσι ελπίζω πως ο αναγνώστης θα είναι σε θέση να πάρει μέρος στην περιπέτεια της έρευνας, στις εργασίες των ανασκαφών, στην ανακάλυψη λειψάνων της προϊστορικής εποχής και στις επιστημονικές συζητήσεις που τόσοι παρεξηγημένοι ερευνητές πέσανε θύμα τους. (Από τον πρόλογο του συγγραφέα)