Ανδρέας Αποστολίδης | Βίος και Πολιτεία #40

Ραντεβού, λοιπόν, στο μπαρ του ξενοδοχείου Ατλάντα στο Ρόττερνταμ. Στο «νοσταλγικό μπαρ» ο Πάβελ Σουντοπλότοφ ξεγέλασε τον Κονοβάλετς. [...] Ο Πάβελ έβγαλε το δώρο του Εβγένι, το κουτί με τα σοκολατάκια, και του είπε ότι έπρεπε να επιστρέψει στο πλοίο. Άφησε το κουτί σε οριζόντια θέση. Ο Πάβελ ήθελε να τρέξει, αλλά συγκρατήθηκε, αντάλλαξε χειραψία με τον μελλοθάνατο και απομακρύνθηκε ήρεμα. Ο Κονοβάλετς έφυγε κι αυτός με τη σειρά του. Έξω από τον κινηματογράφο "Λυμιέρ" κοντοστάθηκε λίγο. Τότε η βόμβα έσκασε κι ο Εβγένι έγινε κομμάτια. Ο καιρός ήταν ζεστός και είχε ήλιο μετά την πρωινή βροχή. Ήταν 23 Μαίου του 1938. Ο Φρανκ Όλσον, βακτηριολόγος και επιστήμονας βιολογικού πολέμου, στις 28 Νοεμβρίου του 1953 πήδηξε από το παράθυρο του ξενοδοχείου Statler της Νέας Υόρκης και σκοτώθηκε. Ο συνάδελφός του Σίντνεϋ Γκότλιμπ του είχε δώσει κρυφά μια γερή δόση LSD πριν από εννέα μέρες και ο εγκέφαλος του Φρανκ φαίνεται ότι κάηκε. «Όταν προσπαθείς να εξοντώσεις κάποιον, χρειάζεσαι δύο πιστόλια. Το πρώτο έχει σιγαστήρα, το δεύτερο όχι, για να είναι πιο ισχυρό. [...] Χρειάζεσαι επίσης δύο χειροβομβίδες και έναν οδηγό. Εγώ είχα μόνο ένα παλιό πιστόλι και πέντε σφαίρες». (Κάρλος, για τη απόπειρα κατά του διευθυντή των Marks & Spencer στο Λονδίνο, 30 Δεκεμβρίου 1973.) Μια περιπλάνηση μέσα από εξηνταδύο μικρές ιστορίες στον κόσμο της κατασκοπείας και της τρομοκρατίας στον 20ό και στις αρχές του 21ου αιώνα. Η αιματηρή πρακτική της έχει γίνει καθεστώς στον σύγχρονο κόσμο: από την NKVD και την KGB, τη Μ16 και τη CIA, στη Φράξια Κόκκινος Στρατός, τη Μοσάντ και τη Χαμάς, στον Κάρλος, το LSD και το πλουτώνιο. Μια εθιστική πρακτική και παγίδα για όσους παίρνουν μέρος. Άρνολντ Ντόυτς, Πάβελ Σουντοπλάτοφ, Κιμ Φίλμπυ, Άντονυ Μπλαντ, Ραφαέλ Ειτάν, Μάρκους Βολφ, Τζωρτζ Μπλέηκ, Ουάντι Χαντάντ, Γιοχάννες Βάινριχ, Αλεξάντερ Λιτβινένκο κ.ά.: ιστορίες εξαπάτησης και τρόμου. Οι φανερές και οι αθέατες ψυχολογικές πλευρές του «διπρόσωπου» ή «παράνομου», που θυσιάζει ή «χτίζει» τη ζωή του για έναν «ιερό» σκοπό. Η δημιουργία μιας δεύτερης ταυτότητας, που μοιάζει με τη συγγραφική πρακτική. Έμπνευση, κυνισμός και φαντασία. Μια προσωπική επιλογή «σκηνών» του Ανδρέα Αποστολίδη, με τον Τζων λε Καρρέ να συνοψίζει: «Πώς μπορεί να γίνει κανείς κατάσκοπος». (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Τι συμβαίνει στο εμπόριο αρχαιοτήτων μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο; Πως σχηματίζονται οι μεγάλες σύγχρονες ιδιωτικές συλλογές και που βρίσκουν τα μεγάλα μουσεία της Δύσης καινούργια ευρήματα της αρχαίας ελληνικής τέχνης; Το διεθνές εμπόριο διαθέτει ένα πολύπλοκο αλλά ορατό σύστημα λειτουργίας για το «ξέπλυμα» και τη νομιμοποίηση των λαθρανασκαφών στις χώρες που είναι πλούσιες σε αρχαιότητες. Ο αρχαιολόγος Νηλ Μπρόντι, διευθυντής του Κέντρου Ερευνών Παράνομων Αρχαιοτήτων του Πανεπιστημίου του Καίημπριτζ υποστηρίζει: «Ανακαλύπτεις διαρκώς να επαναλαμβάνονται τα ίδια ονόματα σε διάφορους συνδυασμούς. Είναι λοιπόν σωστό να αντιμετωπίζει κανείς το χώρο αυτό ως κύκλωμα». Το "Κύκλωμα" ήταν και το θέμα του ντοκτυμαντέρ του Ανδρέα Αποστολίδη, που προβλήθηκε δύο φορές από την ελληνική κρατική τηλεόραση το 2006 και συζητήθηκε διεθνώς. Ο Ανδρέας Αποστολίδης, με τη διπλή ιδιότητα του σκηνοθέτη ντοκυμαντέρ έρευνας και του συγγραφέα αστυνομικών μυθιστορημάτων, γράφει μια μελέτη για το εμπόριο αρχαιοτήτων, συνδυάζει αποκαλυπτικές προσωπικές αφηγήσεις και ιστορίες, άγνωστα ντοκουμέντα και αρχεία και αναλύει συγκεκριμένες συγκλονιστικές υποθέσεις αρχαιοκαπηλίας σε ένα θέμα που για πρώτη φορά στην Ελλάδα τοποθετείται στο διεθνές του πλαίσιο με βάση τις σύγχρονες νομικές και ηθικές αντιλήψεις για τη σημασία και την αξία της επιστημονικής αρχαιολογικής έρευνας. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

«Το θύμα στεκόταν όρθιο έξω από το Μπουκέτο», είπε ο πορτιέρης του ιστορικού μαγαζιού της Ιεράς Οδού. «Έμοιαζε να περιμένει κάποιον στην είσοδο. Σταμάτησε μια Volvo. Κατέβηκε μια γυναίκα με Scorpion και τον γάζωσε. Ο μάγκας τράβηξε Glock, αλλά δεν πρόλαβε να ρίξει». 'Ηταν ο spokesman του Συνδικάτου του Εγκλήματος. Όλα τα πρόσωπα του μυθιστορήματος είναι φανταστικά, πολλά όμως από τα αξιοσημείωτα γεγονότα στα οποία εμπλέκονται βασίζονται σε αληθινά περιστατικά και εγκλήματα, τα όποια έχουν απασχολήσει την αστυνομία, τις δικαστικές αρχές και τον Τύπο. Φυλακές Κορυδαλλού: Δαουτάκος και Βλάμης. Νονοί της εγχώριας Μαφίας. Ξενυχτάνε μαζί. Έχουν μια μπουκάλα Τζακ Ντάνιελς και δύο τρίφυλλα. Το πρώτο το κάπνισαν βλέποντας σ' επανάληψη τον Γερούντ Ντάισελμπλουμ να ψιθυρίζει κάτι στο αυτί του υπουργού Οικονομικών. Βλάμης: «Σ' τό 'λεγα από καιρό. Τα πράγματα αλλάζουν δραματικά». Δαουτάκος: «Γιατί, εγώ δα, τί σου 'λεγα; Μην προσπαθείς να μου φας την ανάλυση...» Δεκαεπτά χρόνια μετά την επιχείρηση «Λοβοτομή», μια νέα κλοπή ιατρικών μηχανημάτων θα σταθεί αφορμή για μια συναρπαστική ανάλυση των εξελίξεων στον ελληνικό υπόκοσμο, όπου το Συνδικάτο του Εγκλήματος συναντά τη Μίζα των Εξοπλιστικών, ενώ ένας επιμελητής-λογοτεχνικός ατζέντης προσπαθεί να βάλει σε τάξη τα χειρόγραφα ενός επίδοξου μυθιστοριογράφου, που αποκτούν μορφή σύγχρονου τηλεοπτικού σήριαλ: παίζουν μεταξύ άλλων διπλοί πράκτορες της Ε.Υ.Π., λαθρέμποροι πετρελαίου, απόστρατοι των Ο.Υ.Κ., σύμβουλοι της Αρχιεπισκοπής, φίλοι των «Πυρήνων», μπουκαδόροι Ρομά, κρατικά λαμόγια και δημοσιογράφοι του κίτρινου Τύπου. Ερώτηση στον Βλάμη (από νεαρή δημοσιογράφο): «Τί θέλετε, κύριε Βλάμη;» Βλάμης: «Να βγούμε στις αγορές. Αλλά δεν μας αφήνουν. Είδατε τί έγινε με τον Δαουτάκο!» Εννοούσε ότι είχε απορριφθεί η τελευταία του αίτηση για αποφυλάκιση, παρά τη δωρεά του στο παρεκκλήσι των φυλακών Κορυδαλλού. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Η Λατινική Αμερική με την πρόσφατη ιστορία της παρουσιάζεται σε αυτό το βιβλίο όπως τη φαντάζονται οι συγγραφείς αστυνομικών μυθιστορημάτων: σε χώρες όπως το Μεξικό, η Κούβα, η Αργεντινή, το Περού, η Χιλή, η Κολομβία· συγγραφείς όπως ο Πάκο Ιγνάσιο Τάιμπο II, ο Ρικάρντο Πίλια, ο Σαντιάγο Ρονκαλιόλο, ο Λεονάρδο Παδούρα, ο Χουάν Σαστουράιν, η Κλαούντια Πινιέιρο, ο Ραμόν Δίας Ετερόβιτς, ο Λουίς Σεπούλβεδα κ.ά.· αλλά και ως απόηχος των αστυνομικών ιστοριών στο έργο άλλων, όπως ο Χουάν Χοσέ Σάερ και ο Ρομπέρτο Μπολάνιο, που συνενώνουν δύο γενιές. Στη στροφή του 20ού αιώνα και στην πορεία παγκοσμιοποίησης του αστυνομικού μυθιστορήματος, δύο τάσεις ξεχώρισαν: το Nordic και το Latin noir. Το λάτιν νουάρ έχει μεγαλύτερο λογοτεχνικό βάθος και εύρος. Κατάγεται από την έκρηξη της λατινοαμερικανικής λογοτεχνίας, το "μπουμ" της δεκαετίας του 1960. Το βιβλίο είναι παράγωγο της εργασίας για το ομώνυμο ντοκυμανταίρ διεθνούς παραγωγής. Οι βασικοί του εκπρόσωποι, συγγραφείς της γενιάς του 1970, έχουν αρχίσει να περνάνε στην τρίτη ηλικία, ενώ το είδος που δημιούργησαν έχει πλέον αναδειχθεί ως μια από τις πιο σημαντικές κατευθύνσεις του αστυνομικού μυθιστορήματος - μετά τον Χάμμετ και τον Τσάντλερ. "Το μυθιστόρημα που δημιουργήθηκε νότια του Ρίο Γκράντε", συνοψίζει ο Χουάν Σαστουράιν, "είναι ποιοτικά διαφορετικό, ειδικά από εκείνο της Ευρώπης. Νότια του Ρίο Γκράντε είναι πολύ δύσκολο για τον ντετέκτιβ, για όσους επιχειρούν να αποδώσουν δικαιοσύνη, να σχετιστούν με την αστυνομία". Δεν υπάρχει τελική αλήθεια σε αυτά τα μυθιστορήματα και πολύ συχνά οι έρευνες δεν καταλήγουν πουθενά. Οι εγκληματίες δεν αποκαλύπτονται, δεν τιμωρούνται ποτέ, ούτε καν προσάγονται στη δικαιοσύνη. Όμως ο ντετέκτιβ προσπαθεί τουλάχιστον. Παρότι ξεζουμισμένος ή κυνικός, αποτελεί την ελπίδα ότι εκείνος θα συνεχίσει να ψάχνει για την αλήθεια... (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΡΗΣ είναι ο συγγραφέας που εγκαινίασε το ελληνικό αστυνομικό μυθιστόρημα γράφοντας με τρόπο συστηματικό επί εικοσιπέντε χρόνια (1953-1978). Τις αστυνομικές του ιστορίες τις δημοσίευε καθημερινά σε συνέχειες σε εφημερίδες και περιοδικά. Βασίζονταν στο είδος του ελαφρού θεάματος που έγινε δημοφιλές στον ελληνικό κινηματογράφο στις δεκαετίες του 1950 και του 1960. Κράτησε την πλούσια γκάμα των χαρακτήρων του και ξέφυγε από την αφέλειά του, μετατρέποντάς το σε ερωτικό θρίλλερ ή σε αγωνιώδες αφήγημα μυστηρίου. Πρωταγωνιστές του είναι ζιγκολό και μαιτρέσσες και ίνδαλμά του η "πολυτελής" γυναίκα. Στόχος του να διασκεδάσει και να ξαφνιάσει τον αναγνώστη με την πλοκή του. Εξόρισε την πολιτική από το έργο του και στη θέση της σχημάτισε τον δικό του κόσμο μέσα από σαρανταέξι μυθιστορήματα και δεκαέξι νουβέλες. Η μελέτη του Ανδρέα Αποστολίδη είναι η πρώτη που παρουσιάζει συστηματικά το συνολικό έργο του Γιάννη Μαρή και τον κόσμο του και τον αντιμετωπίζει σαν ένα μεγάλο σταυρόλεξο, ένα θέατρο σκιών πολύχρωμων χαρακτήρων. Παρουσιάζει επίσης όλα τα έργα του ξεχωριστά και αναλύει τον τρόπο που στήνει τις πλοκές και λύνει τους γρίφους του. Καταγράφει εξονυχιστικά το Κολωνάκι στις ιστορίες του και μας ξεναγεί στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη, στη Χαλκιδική, στη Μύκονο και στην Ύδρα, στις γκαρσονιέρες, στις βίλες, στα ξενοδοχεία και στα καμπαρέ που στήνει την πλοκή του. "Αν ήθελα να συνοψίσω τον Γιάννη Μαρή ", γράφει ο Α. Αποστολίδης, "θα έλεγα πως σχημάτισε ένα σταυρόλεξο μυστηρίου και αγωνίας γύρω από ερωτικά και άλλα εγκλήματα που απορρέουν από την εισδοχή των ασήμαντων ή κάλπικων στον κόσμο της πολυτέλειας ένα σταυρόλεξο ή ένα θέατρο σκιών που αποκαλύπτει, αλλά και ικανοποιεί τις ηδονοβλεπτικές ορέξεις και τις μικροαστικές εμμονές της εποχής του γύρω από τον πλουτισμό, την ανδροπρέπεια και το σεξ". Στην παρούσα έκδοση περιέχεται ένθετο τριανταδύο σελίδων με φωτογραφίες του Ιάσονα Αποστολίδη από την Αθήνα του '50 και του '60, στο ύφος των βιβλίων του Γιάννη Μαρή. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Οι ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΠΕΝΤΕ ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ είναι έξι διηγήματα που ξεκινάνε το 1944 και καταλήγουν στο 1986 κι έχουν για θέμα τους κυρίως πράξεις και εγκλήματα πολιτικής βίας. Δεκεμβριανά, Θεσσαλονίκη του Εμφυλίου Πολέμου με ξένους διπλωμάτες και ρεπόρτερς, ψυχρός πόλεμος της δεκαετίας του '50 με ιατροδικαστές και δολοφονίες στελεχών του ΚΚΕ, πορνοταινίες και φόνος στην Ύδρα του '62, Χούντα του '70 και αλληλοεξόντωση πρακτόρων και αριστεριστών, παραθρησκευτικές οργανώσεις και τρομοκράτες της δεκαετίας του '80 σε ευτράπελο μπέρδεμα. Τα διηγήματα παραπέμπουν συχνά σε γνωστά γεγονότα, αλλά είναι γραμμένα με τη φαντασία και την υπερβολή των λαϊκών περιοδικών της εποχής και παίζουν με το ύφος των αστυνομικών ρεπορτάζ και των αντικομμουνιστικών ραδιοφωνικών εκπομπών. Η προσοχή τους εστιάζεται στη μυθοποίηση της πολιτικής και της ηθογραφίας μέσα από την αστυνομική λαϊκή αφήγηση, συνδυασμένη σε αντίστιξη με αποσπάσματα και σκηνές από γνωστά μυθιστορήματα. Η ειρωνική προσέγγιση της θεματολογίας και του αφηγηματικού είδους υπογραμμίζεται με τις αλλαγές στο στυλ της εξιστόρησης από δεκαετία σε δεκαετία, με κοινό παρονομαστή την ιδεοληπτική εμμονή στο συλλογικό "μυστήριο" της νεοελληνικής ταυτότητας και της βίας που την συνοδεύει. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

"Ευθυμίου, θυμάσαι τι μου 'χες πει τότε σ' εκείνο το μπαράκι, στο Νιού Μέξικο, που γνωριστήκαμε παίζοντας φλιππεράκι;", ρώτησε ο Αντωνίου παρατηρώντας το γραφείο του Ευθυμίου, στη Σκουφά, στον πρώτον όροφο μιας παλιάς πολυκατοικίας, από αυτές που κάποτε στέγαζαν μποέμ Κολωνακιώτες, "πολυτελείς γυναίκες" και επιχειρηματίες με σκοτεινό παρελθόν. "Οι άνθρωποι είναι σκυλιά, μου είχες πει. Μυρίζονται πρώτα, για να δουν τα χνότα τους αν ταιριάζουν". Δυο Έλληνες στην Αμερική, στο Φοίνιξ της Αριζόνας. Δυο τυχοδιώκτες στην ίδια πόλη, απ' όπου θα αρχίσει, μετά από μια τρελή παρτίδα φλίππερ, μια περιπέτεια με σκληροτράχηλους ήρωες, γύρω από τη Λόλα-Σοφία, μια σαγηνευτική γυναίκα, με σκοπό το "μεγάλο κόλπο": μια θεαματική ληστεία κοσμημάτων στην Αθήνα. Ένας καταχθόνιος Ινδός, μάνατζερ ξενοδοχείου. Μια περίεργη σπείρα κακοποιών στο Δυτικό Βερολίνο. Ένα διεθνές Γραφείο Τελετών στην Αθήνα, που μεταφέρει σορούς προς τη Σόφια. Περιπετειώδες αφήγημα, παλιομοδίτικο και ταυτόχρονα σύγχρονο. Και πρώτη "υπόθεση" στην ελληνική αστυνομική λογοτεχνία με τη φόρμα μιας κοινοπρακτικής νουβέλας που έχει θέμα τη ληστεία κοσμημάτων. Γεφυρώνεται έτσι η hard boiled με τη νουάρ γραφή. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου) "Από ένα παιχνίδι άρχισαν όλα. Σε ένα λογοτεχνικό τερέν συνεχίστηκαν. Ένα μπαλάκι είναι αυτό το κείμενο που ξεκίνησε από τους συγγραφείς προς τους θεατές του Τρένου στο Ρούφ, επιστράφηκε στον έκδοτη και στους συγγραφείς, και από εκεί στον αναγνώστη. Οι Εκδόσεις Άγρα, ο Ανδρέας Αποστολίδης και ο Κώστας Καλφόπουλος δεν άφησαν το μπαλάκι να πέσει χάμω, και τα κεφαλαία γράμματα του τίτλου δίνουν μιαν ακόμα αμφισημία ως προς το τέλος της ηρωίδας - και της ιστορίας". (ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΣΚΟΖΟΣ, από το πρόλογο της έκδοσης) «Αν και πρόκειται για ένα «κοινοπρακτικό» μυθιστόρημα γραμμένο από δύο, υπάρχει ομοιογένεια κι ενότητα χωρίς καθόλου να διακρίνονται οι ραφές, καθώς η σύζευξη των ειδών («σκληροτράχηλο» hardboiled απέναντι σε «νουάρ», δηλαδή κυνισμός απέναντι στον πεσσιμισμό) εναλλάσσεται ισορροπημένα στο αφήγημα, σαν σε παρτίδα τέννις, όπως σημειώνει στον πρόλογό του ο Γιάννης Μπασκόζος. Βέβαια, στο δημοσιογραφικό κομμάτι και στα μοτίβα του φλίπερ διακρίνουμε θέλοντας και μη το στίγμα του Καλφόπουλου, «σεσημασμένου» ρέκτη, που έχει αναλύσει εξαντλητικά την κοινωνιολογία των παιχνιδομηχανών και με κάθε ευκαιρία επανέρχεται δριμύτερος, ενώ στα κεφάλαια με το εμπόριο πολυτίμων λίθων και τη δράση των διεθνών συμμοριών είναι εμφανής η σφραγίδα του Ανδρέα Αποστολίδη». (Νίκη Κώτσιου, bookpress.gr, 10/03/2021)

Μονόπρακτο σκετς, σχέδιο αστυνομικής νουβέλας ή σενάριο κόμικ; Πενήντα χρόνια μετά την κατάληψη του Πολυτεχνείου, που έγινε Εθνική Εορτή. Στην πραγματικότητα μια εποχή ρομαντική γεμάτη παγίδες για όλους. Στη νουβέλα παρελαύνουν χαρακτήρες της εποχής: ένας παραδοσιακός τότε αριστερός που φλερτάρει με τη διαβόητη αμερικανική επιχορήγηση του Ιδρύματος Φορντ, ένας αναρχικός του "κίτρινου Τύπου" με το προσωνύμιο "λεκές", ο πρώην πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, οι μπον βιβέρ και γκάνγκστερ του καθεστώτος των συνταγματαρχών, ένας νεαρός ηρωικός κομμαντάντε, και το δημιούργημά του, ο εικοσάχρονος "Σταύρος", ο ταχυδακτυλουργός Άλεξ Καράκας, ο μπουκαδόρος Αριστοτέλης Βραχνός, ασφαλίτες και στάρλετ σ' ένα τσίρκο αναμνήσεων ενός επίδοξου συγγραφέα κι ενός δημοσιογράφου που μαγνητοφωνούν τη συνομιλία τους ξαπλωμένοι στις σαίζ-λονγκ της Πανσιόν "Απόλλων". Πρόσωπα και ιστορίες πραγματικές και φανταστικές. Κι ένα παιχνίδι με περιστατικό και ονόματα, όπως το εγκαινίασε πριν από χρόνια ο Γιάννης Μαρής. Κι εδώ από την Eroica της δεκαετίας του 1930 πάμε στη Romantica της δεκαετίας του 1970 - ένα καμπαρέ και μια πανέμορφη νεαρή στριπτηζέζ που μοιάζει με την Άννα Καρίνα, με γούνα Black Diamond, την ώρα που το τανκς κυκλώνουν το Πολυτεχνείο. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Ένας απαγχονισμός σε διαμέρισμα της οδού Ηροδότου στο Κολωνάκι, στις πρώτες μέρες του πραξικοπήματος του 1967. Περιέργειες συγγένειες σε μια αθηναϊκή πολυκατοικία που έχει πρωταγωνιστικό ρόλο. Ένας κομψευόμενος αστυνομικός στο Γ΄ Αστυνομικό Τμήμα της οδού Υψηλάντου. Ύποπτες οικονομικές δοσοληψίες ανάμεσα σ' έναν συμβολαιογράφο κι έναν σκηνοθέτη, ανάμεσα στους ένοικους και τους συγγενείς της πολυκατοικίας του αινίγματος. Ένα αστυνομικό μυθιστόρημα με ειρωνική αναφορά στον κόσμο του Γιάννη Μαρή και το κλίμα της εποχής εκείνης που κλείνει οριστικά ο κύκλος του εγχώριου "ελαφρού" αναγνώσματος και κινηματογραφικού θεάματος. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Δώδεκα αστυνομικές ιστορίες που ξεκινούν την ήμερα που η Ελλάδα μπήκε στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα και τελειώνουν τα Χριστούγεννα του 2016. Μια πορεία τριάντα ετών μέσα από ποικιλία ιδεοληψιών στο φόντο σημαντικών ή ασήμαντων γεγονότων, όπου η απάτη, η διαφθορά και η τρέλα συνυπάρχουν στην ταυτότητα των χαρακτήρων της συλλογής. Παραθρησκευτικές οργανώσεις, εκκλησιαστικοί και μοναστικοί παράγοντες, υπολείμματα χουντικών, κομπίνες στις πυρκαγιές και στις καταπατήσεις οικοπέδων, κοσμοπολίτες απατεώνες, ερωτικά πάθη με μηχανορραφίες, διάσημοι εγκληματίες αλλά και τριτοκλασάτοι ιδιωτικοί ντετέκτιβ, αρχαιοκάπηλοι, ο απόηχος της Εταιρείας Δολοφόνων: "Είσαι ο Παπαδόπουλος!" επιμένει ένας αγρότης που πάσχει από γεροντική άνοια απευθυνόμενος στον αφηγητή. Ο συγγραφέας, με αποστασιοποιημένο ύφος, διακριτική ειρωνεία και υποδόριο χιούμορ, καταθέτει δώδεκα διηγήματα που γράφτηκαν κατά παραγγελία γύρω από μοτίβα του οργανωμένου ή ατομικού εγκλήματος και της τρομοκρατίας, για να καταλήξουν σε απόηχο του Στήβενσον μέσα από πράξεις σχιζοφρένειας στις δυτικές συνοικίες της Αθήνας. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Δοκίμια του Ανδρέα Αποστολίδη σχετικά με το αστυνομικό μυθιστόρημα: τα επίμετρα από την ιστορική σειρά αστυνομικής λογοτεχνίας της Άγρας, όπως ξεκίνησαν στα μέσα της δεκαετίας του ’80 και αφορούν κυρίως στο αμερικανικό σκληρό αφήγημα μέσα από την ευρωπαϊκή του πρόσληψη: Γοητεία και διαστροφή στο αστυνομικό μυθιστόρημα. Από τον Χάμμετ και τον Τσάντλερ, μέσω Μπερνέτ και Τσάρυν, στη Χάισμιθ και τον Ελλρόυ. Και μετά μια σειρά από ανέκδοτες ομιλίες και διαλέξεις του συγγραφέα με ιδιόμορφες αφορμές, όπως μια διάλεξη στη Σχολή Δοκίμων Αστυφυλάκων Ρεθύμνου και ένα μάθημα στο Νεοελληνικό Ινστιτούτο της Σορβόννης γύρω από την ιστορία του είδους και τις σύγχρονες τάσεις του. [...] (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Τρεις αστυνομικές ιστορίες του Ανδρέα Αποστολίδη, γραμμένες αντίστοιχα το 2005, το 2011 και το 2016, σύμφωνα με το κλίμα της κάθε εποχής, που αλλάζει ραγδαία. Το έγκλημα αναπροσαρμόζεται, ενώ οι ιδεοληψίες της ελληνικής κοινωνίας παραμένουν κυρίαρχες και απογειώνονται σε καινούργιους συνδυασμούς και ποικιλίες, προσφέροντας δουλειά στον ιδιωτικό ντετέκτιβ Λέλο Λίβα και τον πρώην ανακριτή της Ασφάλειας Περισσού Ηλία Σούλη. Ο Λέλος Λίβας μπήκε μόνος του στην έπαυλη Ντούζου, αφού διέσχισε μισό στρέμμα κήπου με γκαζόν, γαρμπίλι, πλάκες Πηλίου και το σιντριβάνι με τους κύκνους. Χτύπησε το κουδούνι πλάι σε μια πόρτα από χοντρό ξύλο, ενισχυμένη με σιδεριά. Μέσα στο σπίτι ήχησαν καμπάνες ορθόδοξης εκκλησίας με εφφέ κατακόμβης. Την πόρτα άνοιξε μια νεαρή με κολλητό δερμάτινο παντελόνι και μαύρη διαφανή μπλούζα με πούλιες. "Ντετέκτιβ", της συστήθηκε αμέσως. Σκύλοι κακοποιούνται, αρχαία διακινούνται παράνομα, κοκαΐνη πουλιέται και αγοράζεται, το βρόμικο χρήμα ξεπλένεται μέσω του "Πάμε Στοίχημα", κομπίνες στήνονται για την αποπληρωμή του χρέους και απ' όλα αυτά δεν λείπουν και οι ερωτικές αντιζηλίες. Σε μια χώρα όπου κυριαρχούν οι εξάρσεις αρχαιοελληνικού μεγαλείου και οι πολιτικές φιλοδοξίες, οι σκοτεινές δυνάμεις αγκαλιάζουν υπόγεια την πρωτεύουσα, πλέκονται διαπλανητικές συνωμοσίες και ένας κόσμος αναδύεται με διπολικές διαταραχές, θεραπείες με οξυκοδόνη, συμπτώσεις και ατυχήματα. Η ανεργία, η απόγνωση και η οικονομική κρίση πλήττουν μέχρι και την ΕΥΠ και τους ιδιωτικούς αστυνομικούς, οι οποίοι ιδρύουν απελπισμένοι τη Λέσχη Ιδιωτικών Ντετέκτιβ Ελλάδας. Ειρωνεία, κοινωνική κριτική και μυστήριο για μια σύγχρονη πραγματικότητα που μας ξεπερνά και μας εκπλήσσει. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

"Ζούμε μια νέα χρυσή εποχή της τηλεόρασης, ένα μέσον που απελευθερώθηκε χάρη στην καλωδιακή εκδοχή του για να εξερευνήσει τη φαντασία και την πραγματικότητα με μεγαλύτερη ειλικρίνεια και πρωτοτυπία από ποτέ." (DANIEL MENDELSOHN) "Η τηλεόραση είναι η νέα μεθόριος, η κινηματογραφική ταινία είναι συντηρητική" (JANE CAMPION) "Αυτό που συμβαίνει στην τηλεόραση τα τελευταία δέκα χρόνια ήταν αυτό που ελπίζαμε από τη δεκαετία του 1960, όταν άρχισαν να γυρίζονται ταινίες για την τηλεόραση. Δεν συνέβη όμως ούτε τη δεκαετία του '70 ούτε το '80 ούτε το '90. Ήθελα πολύ να λάβω μέρος, γιατί η μεγάλη χρονική περίοδος της αφήγησης σου δίνει τη δυνατότητα να αναπτύξεις τους χαρακτήρες και την πλοκή. Είναι μια νέα ευκαιρία να διηγείσαι ιστορίες σε μια τηλεόραση πολύ διαφορετική απ' αυτή που ξέραμε." (MARTIN SCORSESE) Τηλεοπτικές σειρές όπως The Sopranos, The Wire, Treme, Deadwood, Breaking Bad, Prime Suspect, The Killing, Foyle's War, True Detective, House of Cards, Homeland και Mad Men, showrunners/auteurs όπως ο Ντέηβιντ Τσέης κι ο Ντέηβιντ Σάιμον μαζί με δεκάδες σεναριογράφους στο περίφημο "writers room", ηθοποιοί όπως ο Τζέημς Γκαντολφίνι, ο Μπράιαν Κράνστον, ο Κέβιν Σπέισυ και η Έλεν Μίρρεν καθορίζουν πλέον διεθνώς το στίγμα της νέας τηλεόρασης. Στη δυτική τηλεοπτική μυθοπλασία δημιουργήθηκε μια μεγάλη τομή από το 2000 κι ύστερα, μια ένδειξη ενηλικίωσης του μέσου, η οποία για τον ανυποψίαστο τηλεθεατή μπορεί να πέρασε αρχικά απαρατήρητη μέσα στην αδιάκοπη ροή του. Η αλλαγή σχετίζεται, όπως πάντα, με το ίδιο το μέσον: Η εμφάνιση της καλωδιακής και συνδρομητικής τηλεόρασης στην Αμερική άλλαξε τους όρους παραγωγής. Η αλλαγή εκφράστηκε αρχικά σε ορισμένες αστυνομικές σειρές, λόγω της προνομιακής σχέσης τους με το μεγάλο κοινό. Πρόκειται για καινούργιο πεδίο καλλιτεχνικής έκφρασης συγγραφέων και σκηνοθετών, που βασίζεται στο στοιχείο της αφηγηματικής διάρκειας -της "σειράς"- και στην ευκαιρία της δημιουργικής αξιοποίησής του. Τα τελευταία χρόνια ένας επιπλέον παράγοντας επιτάχυνε τις εξελίξεις: Η διαδικτυακή απόκτηση των σειρών, κυρίως από το νεανικό κοινό, έχει βάλει τις βάσεις για να παρακαμφθεί η τηλεόραση ως "ροή" και να χρησιμοποιηθεί η τηλεοπτική συσκευή κυρίως ως μέσον προβολής τους. Μια νέα γενιά δημιουργών άρπαξε την ευκαιρία και μίλησε για τη ζωή και το θάνατο, την παγκόσμια οικονομική κρίση, τη διαφθορά του πολιτικού συστήματος, με πρωτοφανή τόλμη για τηλεόραση. Σύμφωνα πάλι με πολλούς κριτικούς, η νέα καλλιτεχνική τηλεόραση έχει πάρει τη θέση του μεγάλου κοινωνικού μυθιστορήματος του 19ου αιώνα όπως εμφανιζόταν σε συνέχειες στον Τύπο της εποχής. Το βιβλίο του Ανδρέα Αποστολίδη μιλάει για πρώτη φορά στην Ελλάδα συστηματικά για αυτή τη νέα τηλεοπτική πραγματικότητα, την εξέλιξή της τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια και το αμφίσημο μέλλον της. (Από την έκδοση)