Μιχάλης Αλμπάτης | Βίος και Πολιτεία #51

Ο αγαπημένος, όπως και ο Θεός, είναι ουσιαστικά ένας βωμός όπου αναλίσκεται το απόθεμα του έρωτα μέσα μας. Αυτή η θυσία, η προσφορά, δεν απευθύνεται στον Θεό ή στον εραστή, αυτοί είναι μονάχα η Επίφαση για την τέλεσή της. Η θυσία είναι Αυτοσκοπός. Ο Αλφόνσο Αλδεβαράν, ένας μεσήλικας, καθ' όλα αξιοπρεπής άνδρας, ανύπανδρος, υπάλληλος για τριάντα συναπτά έτη στο Υπουργείο Οικονομικών, αναπτύσσει, εν μια νυκτί, μια ανεξήγητη, ασυγκράτητη, θρησκευτικής φύσεως λατρεία για τα οπίσθια της νεαρής υπηρέτριάς του, της Άννας. Ποια ήταν όμως η ιδιαίτερη σημασία, η σκοτεινή αλήθεια που ανακάλυψε εκεί; Γιατί ο κώλος της Άννας κατόρθωσε να αφυπνίσει την ψυχή του απ' τον λήθαργό της και με μια αχτίδα αγαλλίασης να τη φωτίσει; Αυτό ήταν ένα ερώτημα στο οποίο δεν κατάφερε καμιά ικανοποιητική απάντηση να δώσει, όμως η αδυναμία του αυτή δεν ήταν παράλογη αλλά επιβεβλημένη, καθώς κάθε αντικείμενο λατρείας εσωκλείει ένα μυστήριο πάνω στο οποίο βασίζεται το αίσθημα αφοσίωσης που εμπνέει και χωρίς το οποίο θα ήταν αδύνατον να υπάρξει και να νοηθεί σαν τέτοιο πρόκειται για ένα μυστήριο που δεν επιζητεί να λυθεί αλλά να παραμείνει ως έχει και που αντανακλά κάτι από τον γρίφο του ίδιου του λάτρη. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

1941. Σε μια μικρή πόλη της κατεχόμενης Τσεχοσλοβακίας ένα δεκατριάχρονο εβραιόπουλο θα διαφύγει από το πεπρωμένο της φυλής του, βρίσκοντας καταφύγιο σε μια σοφίτα που είναι ολόκληρη μια ξεχασμένη βιβλιοθήκη με χιλιάδες πολυκαιρισμένα βιβλία. Εκεί θα περάσει το υπόλοιπο του Πολέμου, διαβάζοντας ασταμάτητα, με το πνεύμα του να μπολιάζεται από το πλήθος των αναγνωσμάτων που ο προηγούμενος κάτοικος, παλιός επαναστάτης, είχε κατά τη διάρκεια του περιπετειώδους βίου του συλλέξει. Μέσα απ' τη σοφίτα, ο Γιόσουα, έχοντας δυο φίλους σαν αποστόλους, κοινωνεί στους νέους της πόλης τις ανατρεπτικές ιδέες που τα τόσα αναγνώσματα του εμφύσησαν, σπέρνοντας τον σπόρο της ανυπακοής, της αμφισβήτησης, της ανταρσίας και προσκαλώντας τους να εποικίσουν την πραγματικότητα με μυριάδες παράφορους οραματισμούς, δίδοντας μορφή και περιεχόμενο στην Ουτοπία... (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου) "... Βιβλία... Λίγοι είναι αυτοί που γνωρίζουνε τι κρύβει ετούτη η λέξη. Οι περισσότεροι δεν ανοίγουν ούτε ένα στη ζωή τους, άλλοι τα έχουνε για να σκοτώνουνε την ώρα τους, λίγοι είναι οι μυημένοι, αυτοί που ξέρουν πόση μαγεία μα και πόσο κίνδυνο κρύβει αυτή η απλή πράξη, να παίρνεις ένα βιβλίο στα χέρια σου κι ανοίγοντάς το να αρχίζεις να διαβάζεις... Δεν θα είσαι πια ο ίδιος άνθρωπος όταν στην τελευταία του σελίδα θα έχεις φτάσει, σαν το ποτάμι του Ηρακλείτου είναι κι αυτά, ούτε και το βιβλίο θα 'ναι πια το ίδιο, κάθε αναγνώστης το γεμίζει με καινούργιες σημασίες... (Απόσπασμα από την έκδοση) «Παρά τα προαναφερόμενα αρνητικά, ωστόσο, καθώς και τη μάλλον βιαστική ανάπτυξη του κεντρικού χαρακτήρα, το μυθιστόρημα διαθέτει έναν πυκνογραμμένο σκελετό ιδεών που διανοίγει το αφηγηματικό βάθος της ιστορίας. Ο Αλμπάτης περιηγείται με εύγλωττη ευκινησία σε ένα ευρύ φάσμα ιδεών, αγγίζοντας λογοτεχνικά πληθώρα ιστορικών περιόδων και επιστημονικών ανακαλύψεων. Το εύρημα μιας βιβλιοθήκης παγωμένης στο χρόνο, μιας χρονοκάψουλας επί της ουσίας, που έχει σταματήσει σε ένα από τα κομβικότερα ιστορικά έτη της σύγχρονης εποχής, το 1917, προσφέρει ένα φιλολογικό καταφύγιο όχι μονάχα στον ήρωα, αλλά και στον ίδιο τον αναγνώστη». [Αντώνης Γουλιανός, bookpress.gr, 5 Ιουλίου]

Ένας ελάσσων συγγραφέας ερωτικής λογοτεχνίας καλείται από μια μυστηριώδη οργάνωση να παραλάβει ένα βραβείο για το "τολμηρό, πρωτοποριακό και ρηξικέλευθο έργο του". Όταν διαπιστώνει ότι το βραβείο είναι μία κάρτα η οποία υπνωτίζει υποτίθεται κάθε θηλυκό, μετατρέποντάς το σε πειθήνιο υπηρέτη των ερωτικών επιθυμιών του, θεωρεί πως έπεσε θύμα μιας κακόγουστης φάρσας, όμως σύντομα ανακαλύπτει πως οι δυνάμεις της καρτούλας είναι πραγματικές και μπλέκει σε μια σειρά από περιπέτειες και δοκιμασίες, γιατί ενώ μπαίνει στον πειρασμό να χρησιμοποιήσει την πρωτόφαντη ισχύ που του δόθηκε ταυτόχρονα ταλανίζεται από ηθικά και συνειδησιακά διλήμματα που τον αποτρέπουν. Ο πόλεμος των δύο φύλων, η τυραννία του σεξουαλικού ενστίκτου, η επιθυμία επιβολής και ισχύος, το σαράκι της εκδίκησης, ο γρίφος της ομορφιάς και ο πόθος του ανθρώπου να υπερβεί την ζωικότητά του, είναι ζητήματα που αναμοχλεύονται μέσα στην τρικυμισμένη ψυχή του ήρωα που κατακλύζεται από δέος όταν αντιλαμβάνεται την ιδιάζουσα θέση στην οποία έχει βρεθεί. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Αρχές της δεκαετίας του 1950, σ' ένα χωριό της Κρητικής ενδοχώρας, ένα νεαρό αγόρι ανακαλύπτει, στην κηδεία κάποιου συγγενή του, πως έχει την ικανότητα να ακούει τις σκέψεις των νεκρών. Κανείς δεν τον πιστεύει αρχικά, όταν όμως αποδεικνύει δημόσια το αληθές των ισχυρισμών του, ένας θείος του, συνειδητοποιώντας τις δυνατότητες οικονομικής εκμετάλλευσης που ανοίγονται μπροστά τους, τον πείθει να φύγουν απ' το χωριό και ν' αρχίσουν να περιοδεύουν στα χωριά του κάμπου προσφέροντας τις υπηρεσίες τους σαν "διερμηνείς των πεθαμένων". Από χωριό σε χωριό κι από κηδεία σε κηδεία, κάθε νεκρός διηγείται την δική του ιστορία, φανερώνει τα δικά του μυστικά και δίνει τις δικές του απαντήσεις στον γρίφο της ύπαρξης· μόνο που οι νεκροί λένε πάντα την αλήθεια, και οι ζωντανοί δεν θέλουνε αλήθειες να ακούσουν... "Η επομένη ήταν Κυριακή και, όπως έκαναν πάντα, είχαν κινήσει πρωί πρωί με τη μητέρα του και την αδερφή του για την εκκλησιά. Φυσικά, τα χθεσινά γεγονότα στην κηδεία της γρια-Ξώφαινας είχαν διαδοθεί από στόμα σε στόμα και αποτελούσαν το κύριο θέμα συζήτησης σ' ολόκληρο το χωριό. Στον δρόμο για τον Αϊ-Γιώργη, αλλά και μέσα στην εκκλησιά, όταν άναψε το κερί κι έπειτα που στάθηκε μπροστά απ' το ιερό μαζί με τους άλλους άντρες, τα βλέμματα όλων στρέφονταν επάνω του δίχως ίχνος κοροϊδίας πια, αλλά φορτισμένα με ανησυχία, δέος ή φόβο, ενώ τα χείλη τους ψιθύριζαν την ώρα που από μπροστά τους περνούσε: "Μιλάει με τους νεκρούς!", "Ακούει τους πεθαμένους!". (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)