Τάσος Θεοφίλου | Βίος και Πολιτεία #89

Οι φυλακές είναι πάρκινγκ και γυμναστήριο για τους κρατούμενους και τις κρατούμενες, διευθυντήριο και σχολείο για το έγκλημα, ένοχο μυστικό για τη δικαιοσύνη και μαύρο κουτί για την κοινωνία των πολιτών. Το βιβλίο αυτό είναι γραμμένο από τον Τάσο Θεοφίλου, έναν άνθρωπο που έζησε μέσα στις ελληνικές φυλακές και βγαίνοντας δεν σταμάτησε να τις παρακολουθεί και να γράφει γι' αυτές. Με άλλα λόγια, έναν άνθρωπο που τις έζησε διπλά, ως φυλακισμένος και ως παρατηρητής της καθημερινότητάς τους, και μετατρέπει την προσωπική του εμπειρία σε γλώσσα ικανή να σταθεί απέναντι στα στερεότυπα που παράγουν οι ειδήσεις, οι επιτροπές και οι σκηνοθέτες. Είναι μια σύντομη κατάδυση στο τυφλό σημείο του ελληνικού κοινωνικού σχηματισμού και των θεσμών του, εκεί όπου τα δικαιώματα ακυρώνονται από την ίδια την εφαρμογή τους. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Σκληραίνουν τα μάτια μου να αντικρίζω την πραγματικότητα της φυλακής. Άνθρωποι που βρέθηκαν εδώ από μια αμείλικτη εξουσία, από μια ασύδοτη δύναμη, να σέβονται μόνο τη δύναμη. Εδώ μέσα αναπαράγεται όλη η αθλιότητα του καπιταλισμού με τους πιο χοντροκομμένους και κτηνώδεις όρους. Από την άλλη, οι κρατούμενοι σε έναν τόσο μικρό χώρο να παριστάνουν ότι ζούνε. Και πράγματι, κάποιοι να τα καταφέρνουν. Τελικά να ζούνε. Και ανάμεσα στους νεκρικούς τοίχους να αναπτύσσεται ζωή και να βγαίνουν αγριόχορτα ποτισμένα με τον καημό και την ένταση και την αδικία και την αναμονή. Αλλά να βγαίνουν, να φυτρώνουν μέσα από τα τσιμέντα. Να προσπαθούν οι άνθρωποι να μείνουν ζωντανοί, και κάποιοι να τα καταφέρνουν. Να αναπτύσσεται ένας ολόκληρος πολιτισμός, κτηνώδης αντανάκλαση και συμπύκνωση της κοινωνίας, κτηνώδης χωρίς προσχήματα. Ένας ολόκληρος πολιτισμός όμως στο περιθώριο της κοινωνίας και κάτω από την πιο μυτερή γωνία του τακουνιού της εξουσίας. Και η ζωή προχωράει σε γκρι φόντο. Ούτε πιο αργή ούτε πιο γρήγορη ούτε ίδια. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Πρόκειται για μια από τις πιο πολύκροτες υποθέσεις στα εγκληματολογικά χρονικά του νεοελληνικού κράτους. Η υπόθεση είναι, ακόμα και σήμερα, γνωστή ως αυτή της «κακούργος πεθεράς» ή του «καημένου Αθανασόπουλου», ή του «εγκλήματος στου Χαροκόπου» ή του «τεμαχισμένου πτώματος στον Κηφισό». Το βιβλίο Καημένε Αθανασόπουλε; είναι μια crime non-fiction νουβέλα, που καταπιάνεται με το δικαστικό σκέλος της υπόθεσης δολοφονίας και τεμαχισμού του εργολάβου Μίμη Αθανασόπουλου, με βασικές κατηγορούμενες τη Φούλα Αθανασοπούλου και τη μητέρα της, Αρτέμιδα Κάστρου. Η αφήγηση ξεκινάει την Τρίτη 16 Φεβρουαρίου 1932, δύο μέρες πριν την έναρξη της δίκης, και φτάνει στην 1η Νοεμβρίου 1932, οκτώ μήνες μετά την εις θάνατον καταδίκη για τις δυο βασικές κατηγορούμενες, οπότε γίνεται και η αίτηση χάριτος. Αφηγητής είναι ο δημοσιογράφος Μ. Γοργός και η ιστορία εκτυλίσσεται μέσω των ρεπορτάζ που στέλνει προς δημοσίευση στον αρχισυντάκτη του. Ο Μ. Γοργός δεν είναι υπαρκτό πρόσωπο, αλλά μια σύνθεση του Πέτρου Πικρού, του Ε. Θωμόπουλου, ενδεχομένως του Βεν. Ζερβέα και άλλων ανώνυμων, δόκιμων ή λιγότερο γνωστών, δημοσιογράφων, που καταγράφουν σε παρόντα χρόνο τη συναρπαστική καθημερινότητα του ελληνικού μεσοπολέμου. Η επιλογή των πληροφοριών και των περιγραφών δεν έγινε με όρους ακαδημαϊκής ή ερευνητικής αντικειμενικότητας. Η επιλογή δεν έγινε καν με όρους δημοσιογραφικής αντικειμενικότητας. Έγινε με στόχο να φωτιστούν πτυχές μιας υπόθεσης, που, λόγω του θεσμικού μισογυνισμού, οδήγησε στη θανατική καταδίκη και στον αιώνιο κοινωνικό διασυρμό, δυο αθώες γυναίκες. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Ο Τζο Τσιλ είναι ένας φτωχός προλετάριος που κατάφερε να τρυπώσει στην έπαυλη του κυρίου Γουέην -εν μέσω μιας δεξίωσης- προκειμένου να διαπιστώσει ποιες θα είναι οι επόμενες κινήσεις του Μπάτμαν. Από το όπλο της κριτικής του δεν θα γλιτώσει καμιά εκδοχή της κεφαλαιοκρατικής τάξης. Από την κριτική των όπλων του σίγουρα δεν θα γλιτώσει ο κύριος Γουέην. Ούτε και ο Μπάτμαν... Με άλλα λόγια, μια μεταφορά του διηγήματος "Αντίο Μπάτμαν" σε κόμικ. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Η woke ατζέντα του Μεσοπολέμου είναι μια πραγματική ατζέντα για το 2025. Σε κάθε μήνα του έτους αντιστοιχεί μία από τις δώδεκα ιστορίες που αλιεύθηκαν μετά από έρευνα στις αθηναϊκές εφημερίδες του Μεσοπολέμου και έχουν ως ήρωες και ηρωίδες queer υποκείμενα ή μέλη της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας της εποχής. «Οριοφιλία» και «τρανσβεστιτισμός», «γκαρσόνες», «ανδρογυναίκες» και «αγοροκόριτσα», «γυναικοποιημένοι» και «ψιμυθιωμένοι νέοι», «κίναιδοι», «ερμαφρόδιτοι» και «τύποι Νικολέτας» είναι οι όροι που πριν από έναν αιώνα όριζαν την ομοφυλοφιλία και την αμφιφυλοφιλία, την «αρρενοπρέπεια» και τη «θηλυπρέπεια» και περιέγραφαν τις λεσβίες γυναίκες και τους γκέι άντρες, τα τρανς και τα ίντερσεξ άτομα. Στις σελίδες της παρούσας ατζέντας παρελαύνουν κάποιες ενδεικτικές και αντιπροσωπευτικές περιπτώσεις που απασχόλησαν τον αθηναϊκό ημερήσιο Τύπο πριν από έναν αιώνα, ιδίως κατά το γύρισμα από τη δεκαετία του 1920 στη δεκαετία του 1930, οπότε και αυτά τα θέματα βγήκαν δυναμικά από την ντουλάπα. Η συγκομιδή και η δημοσιοποίηση του συγκεκριμένου υλικού αποδεικνύει ότι η ορατότητα και τα δικαιώματα της LGBTQI+ κοινότητας δεν απασχολούν για πρώτη φορά την ελληνική κοινωνία στα μέσα της τρίτης δεκαετίας του 21ου αιώνα, αλλά συνιστούν ένα ζήτημα και ζητούμενο με βαθιά ρίζα και μακρύ παρελθόν που φτάνει σίγουρα μέχρι τα χρόνια του Μεσοπολέμου. Ενώ από μόνη της μια τέτοια έκδοση προσφέρει μια τεκμηριωμένη και πειστική απάντηση στην alt right προπαγάνδα και τις συντηρητικές θεωρίες που αρέσκονται να παρουσιάζουν τη συγκεκριμένη συζήτηση σαν κατασκεύασμα της σύγχρονης εποχής και σαν έξωθεν επιβεβλημένη ατζέντα με κρυφούς και σκοτεινούς σκοπούς. Αυτό, άλλωστε, παρωδεί και το λογοπαίγνιο του τίτλου που αξιοποιεί την αμφισημία της λέξης «ατζέντα» για να δηλώσει, όχι φυσικά το μεθοδευμένο πλάνο, αλλά τον ημερολογιακό προγραμματισμό. [...] (Από την εισαγωγή των συγγραφέων)

Μια pulp τραγωδία, που θα μπορούσε να περιγραφεί ως μεταφορά του σαιξπηρικού αριστουργήματος στη σύγχρονη μητρόπολη και άλλες τέτοιες κοινοτοπίες. Στην πραγματικότητα πρόκειται για μια λίγο αστυνομική, λίγο ερωτική, συγχρόνως όμως πολύ φθηνή ιστορία. Ένας μάλλον αποτυχημένος δημοσιογράφος, που έχει πάρει στα σοβαρά τη δουλειά του, σε ρόλο αφηγητή. Ένας ληστής που ερωτεύεται την κόρη του εισαγγελέα, ο συνεργός του, μια ομάδα του λεγόμενου οργανωμένου εγκλήματος -κυρίως το αφεντικό και ο εκτελεστής της- καθώς και αποσπάσματα του αστυνομικού ρεπορτάζ συνθέτουν μια ιστορία που καταχρηστικά και μόνο ονομάζεται Οθέλος. Ο αστυνομικός ρεπόρτερ ακολουθεί το τραγικό ειδύλλιο του Οθέλου και της Δυσδαιμόνας, συνδέοντας θραύσματα δημοσιευμάτων με πληροφορίες που του εμπιστεύεται ο Μπος. Ο Οθέλος είναι ληστής τραπεζών, η Δυσδαιμόνα κόρη εισαγγελέα και ο Μπος αρχηγός ενός δικτύου της παραβατικής οικονομίας. Ο Οθέλος μαζί με τον συνεργό του πραγματοποιούν μπαράζ ληστειών σε υποκαταστήματα τραπεζών. Κάποια στιγμή μετά από τυχαίο έλεγχο και συμπλοκή με τους μπάτσους, αναγκάζονται να εγκαταλείψουν το κλεμμένο αμάξι που χρησιμοποιούν. Τότε απευθύνονται στον Μικέλ, έναν εκκεντρικό πληρωμένο δολοφόνο, προκειμένου να τους βρει άμεσα κάποιο άλλο. Ο Μικέλ τους πουλάει μια πόρσε που έχει τυχαία κλέψει από τον εισαγγελέα πατέρα της Δυσδαιμόνας... (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Στο τέλος πάντα όλα συνδέονται, σαν να διαδραματίζεται η ζωή μέσα σε σελίδες αστυνομικού μυθιστορήματος. Είναι ίσως η αστυνομική έρευνα, τα λάθη, οι εμμονές και οι ανομολόγητοι σχεδιασμοί όσων τη διεξάγουν. Είναι τα προσωπικά τους κίνητρα και οι εσωτερικοί ανταγωνισμοί ανάμεσά τους, που τελικά κάνουν τις υποθέσεις να συνδέονται. Είναι και ο Ποινικός Κώδικας που δημιουργεί το πεδίο εντός του οποίου οι συνδέσεις μοιάζουν σαν να ήταν εκεί από πάντα. Είναι η ποινική καταστολή που κατασκευάζει την κοινότητα. Που επιβάλλει την ψευδή συνείδηση ως καθολική πραγματικότητα. Είναι η αστυνομική έρευνα μέσα από τα ματογυάλια της καταστολής που συνδέει ασύνδετες καταστάσεις και σχεδιάζει σκαριφήματα με δίκτυα και κόμβους. Είναι η αστυνομική έρευνα ο συνδετικός ιστός μιας τεχνητής πραγματικότητας. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Το πτώμα ενός μεσήλικα άντρα εντοπίζεται δίπλα στην τεράστια πύλη του ψηλού κτιρίου της οδού Βοζνισένσκαγια στην Αγία Πετρούπολη. Αρχικά μοιάζει σα να πρόκειται για μια ακόμα αυτοκτονία. Ένα δεύτερο τραύμα στην περιοχή του κροτάφου του, το μαντίλι του, στο οποίο υπάρχουν ίχνη αίματος, καθώς και δυο σφαίρες που λείπουν από το περίστροφό του δείχνουν ότι ο νεκρός έχει πυροβοληθεί λίγες ώρες πριν. Θα καταφέρει ο ανακριτής Πορφύρης Πετρόβιτς και ο τυχοδιώκτης βοηθός του Αλέξανδρος Γρηγορίεβιτς Ζαμιότοφ να λύσουν τη μυστηριώδη υπόθεση, στο περιθώριο των ερευνών τους για τον άγριο φόνο της ηλικιωμένης τοκογλύφου και της ετεροθαλούς αδελφής της στην Πλατεία Σαναγοράς; Πρόκειται μάλλον για μια αστυνομική νουβέλα, μεταξύ σάιντ στόρι και φαν φίξιον του "Έγκλημα και Τιμωρία". (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Ενδεχομένως η αναζήτηση της Ιθάκης, η σημασία του ταξιδιού και οι εραστές του Καβάφη να έχουν μεγαλύτερη σημασία από τη ζωή μιας μύγας, τις επανειλημμένες ευκαιρίες που της δόθηκαν και το βίαιο θάνατό της. Περισσότερο κομβική όμως ακόμα και από την αξία των ρώσων κλασικών - παραμένει μια κακή επιλογή σε μια κρίσιμη στιγμή. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Το βιβλιαράκι με τίτλο Ο βίος και η πολιτεία του πρωθυπουργού της Ελλάδας Κωνσταντίνου Καραμανλή τη διετία 1977-1979 και μερικές ιστορίες που πιθανόν αγνοούσε ή η δολοφονία του εφοπλιστή Τζαννή Σιφναίου και άλλες περιπέτειες είναι ένα ψηφιδωτό μικρών ιστοριών που δημοσιεύτηκαν πρώτα στο φέισμπουκ, στο πλαίσιο ενός πρότζεκτ με στόχο όχι ακριβώς να περιγράφει το πώς έμοιαζε η ζωή ανάμεσα στο 1977 και το 1979 αλλά να αναδειχτεί μια εκδοχή της μιντιακής της αναπαράστασης. Ως πρώτη ύλη έχει χρησιμοποιηθεί το αστυνομικό και δικαστικό ρεπορτάζ της διετίας 1977-1979 συνδυασμένο με μερικές σημειώσεις από το πολιτικό. Μπορούμε να πούμε ότι πρόκειται για κάποιου είδους κράιμ νον φίξιον σύνθεσης. Κάτι ανάμεσα σε ρεπορτάζ και διήγημα ή κάποιος από τους πιθανούς συνδυασμούς τους. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Ο Μαν και ο Στελάν, δύο δαιμόνιοι βαθμοφόροι της Ασφάλειας, παρασύρονται σε ένα δαιδαλώδη λαβύρινθο, αναζητώντας το τί συμβαίνει γύρω από το περίεργο ναρκωτικό με την ονομασία «Β-Zombie: Το ναρκωτικό της έριδας». Θα καταφέρουν να ξεφύγουν από την πλεκτάνη θανάτου που έχει υφανθεί γύρω τους και να πατάξουν, με το μοναδικό τους τρόπο, τη διαφθορά που μαστίζει τα ανώτερα κλιμάκια της Αστυνομίας; Με τον πρώτο κύκλο επεισοδίων της σειράς "Οι περιπέτειες του Μαν και του Στελάν", κάνει την παρθενική του εμφάνιση το νέο υποείδος αστυνομικής λογοτεχνίας «μεταπάλη γουέστερν». "Οι περιπέτειες του Μαν και του Στελάν" δημοσιεύτηκαν για πρώτη φορά στο ηλεκτρονικό περιοδικό-βιβλιοπωλείο rednoir.gr και τυπώθηκαν σε περιορισμενα αντίτυπα, στη συλλεκτική εικονογραφημένη έκδοση που κρατάτε στα χέρια σας. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου) «Φοβερό!» (Κώστας) «Απίστευτη αφήγηση, τόσο πραγματικό που είναι σα να είμαι εκεί!» (Αρετή) «Παιδιά, ένα φρέντο εσπρέσο, περιμένω μία ώρα!» (Τάκης)