ΡΟΒΙΝΣΩΝ ΚΡΟΥΣΟΣ - DANIEL DEFOE

Ο Ντάνιελ Ντηφόου (1660-1731), πολυταξιδεμένος έμπορος της εποχής του, αργότερα ιδρυτής εφημερίδας, μισθοφόρος και μυστικός πράκτορας (!), μας ξεναγεί στον καταπληκτικό κόσμο του Ροβινσώνα Κρούσου και του Παρασκευά. Μπορούσε άραγε να φανταστεί ο συγγραφέας όταν δημοσίευε το βιβλίο το 1719, ότι ο ήρωας του, τις περιπέτειες του οποίου τις εμπνεύστηκε από ένα πραγματικό γεγονός, θα γινόταν πιο διάσημος απ' τον ίδιο; Γενεές και γενεές αναγνωστών γαλουχήθηκαν, συγκινήθηκαν και διασκέδασαν με τις απίστευτες περιπέτειες αυτού του διασημότερου ναυαγού, που έζησε 28 χρόνια σ' ένα ερημονήσι, πότε συμμαχώντας και πότε παλεύοντας με τα στοιχεία της φύσης, στοχαζόμενος πάνω στη μοίρα του ανθρώπου, ανακαλύπτοντας μες την υπέρτατη μοναξιά του το Θεό... (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου) Ο μυθιστοριογράφος Τζαίημς Τζόυς επισήμανε ότι ο Ρουβινσώνας Κρούσος είναι το αληθινό σύμβολο της βρετανικής κατάκτησης: "Είναι το αληθινό πρότυπο του Βρετανού άποικου. (...) Όλο το αγγλοσαξονικό πνεύμα είναι στον Κρούσο: η ανδρική ανεξαρτησία, η ασυνείδητη σκληρότητα, η επιμονή, η αργή αλλά αποτελεσματική νοημοσύνη, η σεξουαλική απάθεια, η υπολογιστική εχεμύθεια." [...] Σύμφωνα με τον Τζέιμς Πολ Χάντερ, ο Ροβινσώνας δεν είναι ήρωας αλλά ένας καθημερινός άνθρωπος. Ξεκινάει ως ένας άσκοπος περιπλανώμενος σε μία θάλασσα που δεν καταλαβαίνει, και καταλήγει ως προσκυνητής, διασχίζοντας ένα τελευταίο βουνό για να εισέλθει στη γη της επαγγελίας. Το βιβλίο διηγείται την ιστορία για το πως ο Ροβινσώνας πλησιάζει το Θεό, όχι ακούγοντας κηρύγματα σε μία εκκλησία αλλά περνώντας χρόνο μονάχος μέσα στη φύση έχοντας να διαβάσει μόνο τη Βίβλο. [...] Όταν έρχεται αντιμέτωπος με τους κανίβαλους, ο Ροβινσώνας Κρούσος βιώνει το πρόβλημα του πολιτισμικού σχετικισμού. Παρά την αποστροφή του, αισθάνεται ότι είναι άδικο να καταστήσει τους ντόπιους ηθικά υπεύθυνους για μία πρακτική τόσο βαθιά ριζωμένη στην κουλτούρα τους. Παρόλα αυτά ο ίδιος διατηρεί την πίστη του σ' ένα απόλυτο πρότυπο ηθικής. Βλέπει τον κανιβαλισμό ως "εθνικό έγκλημα" και απαγορεύει στον Παρασκευά να το ασκήσει. [...] Ο Καρλ Μαρξ αναλύει τον Ροβινσώνα Κρούσο στο κλασικό του έργο Το Κεφάλαιο, χλευάζοντας τη βαριά χρήση της φανταστικής ιστορίας στην κλασική οικονομία. Με μαρξιστικούς όρους, οι εμπειρίες του Κρούσου στο νησί αντιπροσωπεύουν την εγγενή οικονομική αξία της εργασίας σε σχέση με αυτή του κεφαλαίου. Ο Κρούσος συχνά παρατηρεί ότι τα χρήματα που έσωσε από το πλοίο είναι άχρηστα στο νησί, ιδίως σε σύγκριση με τα εργαλεία του. (Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια)