ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ: ΑΧΑΡΝΗΣ (ΤΕΥΧΟΣ 72) - ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ

Οι "Αχαρνής" είναι χρονολογικά η πρώτη από τις ένδεκα κωμωδίες του Αριστοφάνους που σώζονται έως σήμερα. Έχει παιχθή για πρώτη φορά στο Αθηναϊκό θέατρο το 425 π.Χ., δηλαδή 6 χρόνια από τότε που είχε αρχίσει ο Πελοποννησιακός πόλεμος. Αν και ο πόλεμος εξακολουθούσε με πολλή αγριότητα, παίχθηκε το έργο που μέσα σ' αυτό ο Αριστοφάνης χτυπούσε τον πόλεμο, το φιλοπόλεμο πνεύμα και τους φιλοπόλεμους πολίτες και φανέρωνε τον θερμότατο πόθο για ειρήνη. Ως πρώτο και κύριο πρόσωπο σ' αυτή την κωμωδία παρουσιάζεται ο Δικαιόπολις, ειρηνικώτατος αγρότης και αντίθετός του, δεινός πολεμοκάπηλος, εμφανίζεται ο Λάμαχος. Στην αρχή λοιπόν του έργου παρουσιάζεται στο θέατρο η Εκκλησία του Δήμου των Αθηναίων, που συνεδριάζει. Σ' αυτή την συνεδρίασι εμφανίζεται στην μέση ο Δικαιόπολις και μιλεί στους Αθηναίους μετρημένα, συμβουλεύοντάς τους. Ένας άλλος Αθηναίος, ο Αμφίθεος, που έκανε μονάχος του συμφωνίες και σπονδές ειρήνης με τους Λακεδαιμονίους, φέρνει γέροντες χωρικούς από τις Αχαρνές, που εμφανίζονται ως χορός του έργου. Αυτοί οι γέροι κάνουν επίθεσι εναντίον του Δικαιόπολι. Τότε εκείνος ζητά ν' απολογηθή. Για να το καταφέρη λοιπόν πηγαίνει στον δραματουργό Ευριπίδη και του ζητά να του δώση φτωχικά ρούχα. Παίρνει κατόπιν τα κουρελιασμένα ρούχα και κάνει έτσι ντυμένος διάφορες παρωδίες. Πειράζει και τον Περικλή και το Μεγαρικό Ψήφισμα, που ήταν μια από τις αφορμές του Πελοποννησιακού πολέμου. Μερικοί από εκείνους που τ' ακούουν αυτά όλα, αγριεύουν, γιατί πιστεύουν ότι συνηγορεί με τους εχθρούς των Αθηναίων. Άλλοι όμως, αντίθετα, λένε, ότι τα λέει σωστά και δίκαια. Έπειτα παρουσιάζεται ο φιλοπόλεμος Λάμαχος και προσπαθεί να κάνη φασαρία. Αλλά εμφανίζεται ο χορός των γερόντων, που κρίνει τον Δικαιόπολι σωστά και τον βρίσκει αθώο. Συνομιλεί κατόπιν με τους δικαστάς για την αρετή του ποιητού και για μερικά άλλα σχετικά ζητήματα. Ο Δικαιόπολις τότε μιλεί υπέρ της ειρήνης. [...] Το έργο αυτό γενικά υποστηρίζει με πολλούς τρόπους την ειρήνη. Εκτός από την βασική αυτή ιδέα του έργου, ο Αριστοφάνης, στους "Αχαρνής", κατηγορεί και σατιρίζει τους δημαγωγούς, που εξαπατούσαν τους Αθηναίους πολίτες, και προπάντων τον Κλέωνα και τον Λάμαχο, αυτούς τους πολεμοκάπηλους, που εξερέθιζαν τον Δήμο των Αθηναίων για να κάνη πολέμους. Μα στο ίδιο έργο δεν ξεχνάει ο ποιητής να σατιρίση και τον τραγικό δραματουργό Ευριπίδη. Άξιο προσοχής είναι ακόμη, ότι ο ίδιος ο Αριστοφάνης επαινεί σ' αυτό το έργο τον εαυτό του και λέει, ανάμεσα στα αλλά, πως "ποτέ δεν διακωμωδεί το δίκαιον". Πολλοί όμως μελετηταί αυτό δεν το παραδέχονται, γιατί σατίρισε ο Αριστοφάνης όχι μονάχα τον Ευριπίδη, αλλά και τον Σωκράτη. (Από την εισαγωγή της έκδοσης)